Mianownik i biernik
Podmiot czy dopełnienie? W grece widać to po rzeczowniku i rodzajniku. Główna reguła: forma męska traci -ς.
Do czego służą przypadki?
Mianownik zwykle oznacza podmiot: kto lub co wykonuje czynność? Biernik stosuje się między innymi do dopełnienia bliższego: kogo lub co widzimy, chcemy albo kupujemy? W zdaniu « Ο Νίκος βλέπει τον Γιάννη » rodzajniki i końcówki wskazują, kto kogo widzi. Szyk słów jest bardziej elastyczny niż w wielu językach, ale jego zmiana może zmienić nacisk.
Complete: Βλέπω ___ φίλο.
Do czego służą przypadki?
Mianownik zwykle oznacza podmiot: kto lub co wykonuje czynność? Biernik stosuje się między innymi do dopełnienia bliższego: kogo lub co widzimy, chcemy albo kupujemy? W zdaniu «Ο Νίκος βλέπει τον Γιάννη» rodzajniki i końcówki wskazują, kto kogo widzi. Szyk słów jest bardziej elastyczny niż w wielu językach, ale jego zmiana może zmienić nacisk.
- Ο σκύλος βλέπει τη γάτα.Pies widzi kota.
- Ο Νίκος βλέπει τον Γιάννη.Nikos widzi Jannisa.
- Η Μαρία θέλει έναν καφέ.Maria chce kawę.
Częsty wzór: ο φίλος → τον φίλο
Wiele rzeczowników męskich kończy się w mianowniku na «-ς» i traci je w bierniku: «ο φίλος → τον φίλο», «ο μαθητής → τον μαθητή», «ο πατέρας → τον πατέρα». Nie dotyczy to każdej nazwy rodzaju męskiego, zwłaszcza niektórych nieodmiennych nazw obcych. Wiele rzeczowników żeńskich na «-α» lub «-η» zachowuje końcówkę, a zmienia się rodzajnik: «η μητέρα → τη μητέρα». W rodzaju nijakim mianownik i biernik są zawsze takie same w obrębie tej samej liczby: «το βιβλίο → το βιβλίο», «τα βιβλία → τα βιβλία».
- Βλέπω τον φίλο μου.Widzę mojego przyjaciela.
- Περιμένω τον πατέρα μου.Czekam na ojca.
- Ξέρω τη μητέρα σου.Znam twoją matkę.
- Διαβάζω το βιβλίο.Czytam książkę.
| γένος | ονομαστική | αιτιατική |
|---|---|---|
| αρσενικό | ο φίλος | τον φίλο |
| αρσενικό | ο μαθητής | τον μαθητή |
| θηλυκό | η μητέρα | τη μητέρα |
| ουδέτερο | το βιβλίο | το βιβλίο |
Końcowe -ν
Żeński rodzajnik «την» zachowuje końcowe -ν przed samogłoską, literami «κ, π, τ, ξ, ψ» oraz połączeniami «μπ, ντ, γκ, τσ, τζ»: «την Άννα», «την πόλη», ale «τη θάλασσα». W starannej grece pisanej męski rodzajnik «τον» zawsze zachowuje -ν, również dla odróżnienia go od nijakiego «το»: «τον φίλο», «τον μαθητή».
- Βλέπω την Άννα.Widzę Annę.
- Ακούω τη μουσική.Słucham muzyki.
Po «με», «σε», «για», «από»
Biernik oznacza nie tylko dopełnienie. Występuje też po częstych przyimkach «με, σε, για, από, χωρίς»: «με τη Μαρία» (z Marią), «για τον Νίκο» (dla Nikosa), «από το σπίτι» (z domu). «Σε» obowiązkowo łączy się z rodzajnikiem określonym: «σε + τον → στον», «σε + την → στην», «σε + το → στο».
- Πάω στο σχολείο.Idę do szkoły.
- Ένα δώρο για τον Νίκο.Prezent dla Nikosa.
Teraz ty
Przekształć wyrażenie rzeczownikowe na biernik.
Najczęstsze pytania
Jaka jest różnica między mianownikiem a biernikiem w języku greckim?
Mianownik oznacza zwykle podmiot, a biernik między innymi dopełnienie bliższe: «Ο Νίκος βλέπει τον Γιάννη» (Nikos widzi Jannisa). Rodzajniki i końcówki pokazują, kto wykonuje czynność i kogo ona dotyczy. Szyk słów może się zmieniać, choć zmiana szyku może też przenosić akcent zdania.
Co często dzieje się z rzeczownikiem rodzaju męskiego, gdy staje się dopełnieniem?
Wiele rzeczowników męskich zakończonych na «-ς» traci tę końcówkę w bierniku, a «ο» zmienia się w «τον»: «ο φίλος → τον φίλο» (przyjaciel). Nie dotyczy to każdego rzeczownika męskiego. Wiele żeńskich słów na «-α» lub «-η» zachowuje końcówkę, ale zmienia się rodzajnik («η μητέρα → τη μητέρα»). Rzeczowniki nijakie mają tę samą formę mianownika i biernika w danej liczbie.
Jaki przypadek występuje po «με», «σε», «για» i «από»?
Biernik: «Πάω στο σχολείο» (idę do szkoły), «Ένα δώρο για τον Νίκο» (prezent dla Nikosa), «Καφές με γάλα» (kawa z mlekiem). «Σε» łączy się z rodzajnikiem określonym: «σε» + «το» daje «στο».