Zelfstandig gebruikte bijzinnen
Ειδικές, βουλητικές, ενδοιαστικές, πλάγιες ερωτηματικές: vier soorten bijzinnen die de plaats van een zelfstandig naamwoord innemen. Het hoofdwerkwoord bepaalt welke soort — dat kies je niet vrij.
Het hoofdwerkwoord bepaalt de keuze
Voor informatie volgen na «λέω, ξέρω, νομίζω, βλέπω» vaak «ότι/πως». Na «θέλω, ζητώ, προτείνω» komt voor een wens of voorstel vaak «να»; na «φοβάμαι/ανησυχώ» kan «μήπως» een vrees inleiden. Na «ρωτώ/αναρωτιέμαι/δεν ξέρω» volgt een indirecte vraag met «αν, τι, πού…». Deze combinaties zijn niet mechanisch: «του είπα να φύγει» is een aanwijzing, «του είπα ότι έφυγε» informatie.
- Ξέρω ότι ήρθε χθες το βράδυ.Ik weet dat hij gisteravond aankwam.
- Σου ζητώ να το ξανασκεφτείς.Ik vraag je er nog eens over na te denken.
- Φοβάμαι μήπως αργήσουμε στη συνάντηση.Ik ben bang dat we te laat komen voor de afspraak.
- Αναρωτιέμαι αν θα προλάβουμε.Ik vraag me af of we op tijd zullen zijn.
| είδος | σύνδεσμος | ρήματα που το ζητούν | παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| ειδική | ότι, πως | λέω, ξέρω, νομίζω, βλέπω | Ξέρω ότι ήρθε. |
| βουλητική | να | θέλω, ζητώ, προτείνω, πρέπει | Θέλω να έρθεις. |
| ενδοιαστική | μήπως, μη | φοβάμαι, ανησυχώ, κινδυνεύω | Φοβάμαι μήπως αργήσει. |
| πλάγια ερωτηματική | αν, τι, πού, πώς, γιατί | ρωτώ, αναρωτιέμαι, δεν ξέρω | Ρώτησε αν θα έρθουμε. |
Valkuilen in vorm en leestekens
Let op drie punten. Ten eerste: «ότι» (‘dat’) verschilt van «ό,τι» (‘wat dan ook’). Ten tweede: een indirecte vraag krijgt geen eigen vraagteken binnen een grotere mededelende zin: «Ρώτησε πού μένω». Als de hele zin een vraag is, komt het vraagteken wél aan het eind: «Ρώτησε πού μένω;». Ten derde: na «φοβάμαι» leidt «μήπως» meestal datgene in waarvoor je bang bent; «ότι» presenteert informatie als een feit.
Hetzelfde onderwerp op andere niveaus
Veelgestelde vragen
Hoe kies je tussen «ότι», «να» en «μήπως»?
De keuze hangt af van het hoofdwerkwoord en de betekenis. Bij mededelingen of gedachten volgt vaak «ότι» of «πως»: «Ξέρω ότι ήρθε» (ik weet dat hij kwam). Een wens of verzoek krijgt vaak «να»: «Σου ζητώ να το ξανασκεφτείς» (ik vraag je er nog eens over na te denken). Bij vrees kan «μήπως» volgen: «Φοβάμαι μήπως αργήσουμε» (ik ben bang dat we te laat komen).
Wat verandert er tussen «Του είπα ότι έφυγε» en «Του είπα να φύγει»?
Met «ότι» geef je informatie door: «Του είπα ότι έφυγε» betekent ‘ik zei hem dat hij vertrokken was’. Met «να» geef je een aanwijzing of opdracht: «Του είπα να φύγει» betekent ‘ik zei hem dat hij moest vertrekken’. Hetzelfde werkwoord «λέω» kan dus twee verschillende taalhandelingen inleiden.
Hoe gebruik je leestekens bij een indirecte vraag in het Grieks?
Een indirecte vraag krijgt geen eigen vraagteken midden in een mededelende zin: «Ρώτησε πού μένω» (hij vroeg waar ik woon). Is de hele zin zelf een vraag, dan staat het Griekse vraagteken aan het eind: «Ρώτησε πού μένω;» (vroeg hij waar ik woon?). De betekenis en de intonatie bepalen dus de leestekens.