Indirecte rede
Mededelingen, vragen en bevelen weergeven met ότι / πως / αν / να — en waarom de oorspronkelijke werkwoordstijd in het Grieks behouden blijft.
Mededelingen: «ότι» / «πως»
Indirect weergegeven mededelingen beginnen met «ότι» of «πως»; beide zijn mogelijk, al klinkt «πως» iets spreektaalachtiger. De toon hangt ook af van het inleidende werkwoord: «είπε» (zei), «δήλωσε» (verklaarde), «ισχυρίστηκε» (beweerde), «παραδέχτηκε» (gaf toe).
- Ο υπουργός ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε τίποτα.De minister beweerde dat hij nergens van wist.
- Μου είπε πως έρχεται αύριο.Hij zei me dat hij morgen komt.
Geen verplichte tijdsverschuiving
Anders dan bij indirecte rede in het Frans of Engels blijft de tijd van de oorspronkelijke uitspraak in het Grieks meestal staan: «Είμαι κουρασμένος» → «Είπε ότι είναι κουρασμένος» (‘Hij zei dat hij moe is’). Voornaamwoorden, grammaticale personen en tijd- of plaatsaanduidingen worden aangepast als het gezichtspunt verandert: «εδώ σήμερα» (‘hier vandaag’) kan «εκεί εκείνη τη μέρα» (‘daar die dag’) worden.
- Είπε ότι μένει χρόνια στη Λωζάνη.Hij zei dat hij al jaren in Lausanne woont (in het Grieks blijft de tegenwoordige tijd staan).
- Μας διαβεβαίωσε ότι θα τελειώσει εγκαίρως.Hij verzekerde ons dat hij op tijd klaar zal zijn (in het Grieks blijft de toekomende tijd staan).
Indirecte vragen: «αν», «πού», «πότε»
Ja-neevragen geef je weer met «αν». Bij vragen met een vraagwoord blijft dat woord, met accent, behouden: «πού» (waar), «πότε» (wanneer), «γιατί» (waarom). In de gebruikelijke indirecte constructie is geen automatische verschuiving van tijd of woordvolgorde nodig; pas wel perspectiefgebonden woorden aan waar dat nodig is.
- Με ρώτησε αν θα έρθω στη γιορτή.Hij vroeg me of ik naar het feest zou komen.
- Ρώτησε πού μένουμε και πότε γυρίζουμε.Hij vroeg waar we wonen en wanneer we terugkomen.
Indirecte bevelen: «να»
Een bevel of verzoek geef je weer met «να» en de conjunctief: «Περίμενε!» (‘Wacht!’) → «Μου είπε να περιμένω» (‘Hij zei dat ik moest wachten’). In ontkennende zinnen gebruik je «να μην».
- Η γιατρός μού είπε να μην πίνω καφέ το βράδυ.De dokter zei dat ik ’s avonds geen koffie moest drinken.
- Μου είπε να περιμένω.Hij zei dat ik moest wachten.
- Μας παρακάλεσε να μιλήσουμε πιο σιγά.Hij vroeg ons wat zachter te praten.
| ευθύς λόγος | πλάγιος λόγος |
|---|---|
| «Είμαι κουρασμένος.» | Είπε ότι είναι κουρασμένος. |
| «Θα έρθεις;» | Με ρώτησε αν θα έρθω. |
| «Πού μένεις;» | Με ρώτησε πού μένω. |
| «Περίμενε!» | Μου είπε να περιμένω. |
Hetzelfde onderwerp op andere niveaus
Veelgestelde vragen
Verschuift de werkwoordstijd in het Grieks bij de indirecte rede, zoals in het Engels?
Niet automatisch. Grieks kent geen verplichte terugschuiving van de werkwoordstijd: «Είμαι κουρασμένος» (‘Ik ben moe’) kan «Είπε ότι είναι κουρασμένος» (‘Hij zei dat hij moe is’) worden. Voornaamwoorden, persoonsvormen en woorden voor tijd of plaats worden wel aangepast wanneer het perspectief verandert.
Hoe geef je een vraag weer in de Griekse indirecte rede?
Ja-neevragen leid je in met «αν»: «Με ρώτησε αν θα έρθω» (‘Hij vroeg of ik zou komen’). Bij vraagwoordvragen blijft het beklemtoonde vraagwoord staan: «Ρώτησε πού μένουμε και πότε γυρίζουμε» (‘Hij vroeg waar we wonen en wanneer we terugkomen’).
Hoe geef je een bevel of verzoek weer in de indirecte rede?
Met «να» en de conjunctief: «Περίμενε!» (‘Wacht!’) → «Μου είπε να περιμένω» (‘Hij zei dat ik moest wachten’). Voor een ontkenning gebruik je «να μην»: «Μου είπε να μην πίνω καφέ το βράδυ» (‘Hij/zij zei dat ik ’s avonds geen koffie moest drinken’).