Vermenigvuldigende en evenredige telwoorden
διπλός of διπλάσιος? μονός, τριπλός, δεκαπλάσιος: een groep telwoorden die niet telt maar vermenigvuldigt.
Veelvouden als bijvoeglijk naamwoord: «-πλός»
Deze bijvoeglijke naamwoorden beschrijven hoeveel delen of lagen iets heeft, of welk type het is: «μονός, διπλός, τριπλός, τετραπλός, πολλαπλός». Je zegt «ένα διπλό κρεβάτι», «ένα μονό εισιτήριο» en «τριπλό τζάμι». De precieze betekenis hangt af van het zelfstandig naamwoord en de context.
- Το δωμάτιο έχει ένα διπλό κρεβάτι.De kamer heeft een tweepersoonsbed.
- Ένα μονό εισιτήριο, παρακαλώ.Een enkele reis, alstublieft.
- Βάλαμε τριπλό τζάμι για τον θόρυβο.We hebben driedubbel glas geplaatst tegen het lawaai.
| αριθμός | πολλαπλασιαστικό | αναλογικό |
|---|---|---|
| 1 | μονός | — |
| 2 | διπλός | διπλάσιος |
| 3 | τριπλός | τριπλάσιος |
| 4 | τετραπλός | τετραπλάσιος |
| 10 | δεκαπλός | δεκαπλάσιος |
| πολύ | πολλαπλός | πολλαπλάσιος |
Verhoudingen: «-πλάσιος»
Deze bijvoeglijke naamwoorden vergelijken een hoeveelheid met een andere: «Το διαμέρισμα κοστίζει τα διπλάσια», «Πληρώσαμε τριπλάσιο ποσό από πέρσι», «Η ζήτηση είναι δεκαπλάσια από πέρσι». «διπλάσιος» betekent tweemaal zoveel, «πολλαπλάσιος» vele malen zoveel. Verwar «διπλό κρεβάτι» (tweepersoonsbed) niet met «διπλάσιο κρεβάτι» (een tweemaal zo groot bed).
- Το διαμέρισμα κοστίζει τα διπλάσια.De flat kost twee keer zoveel.
- Πληρώσαμε τριπλάσιο ποσό από πέρσι.We betaalden drie keer zoveel als vorig jaar.
- Η ζήτηση είναι δεκαπλάσια από πέρσι.De vraag is tien keer zo groot als vorig jaar.
Waar kom je ze echt tegen?
In het dagelijks leven hoor je «μονό ή διπλό δωμάτιο» (een- of tweepersoonskamer), «έναν διπλό εσπρέσο» (een dubbele espresso), «διπλάσιες τιμές» (dubbele prijzen) en «τριπλάσια κέρδη» (driemaal zoveel winst). Beide reeksen worden als bijvoeglijke naamwoorden verbogen: «διπλός–διπλή–διπλό», «διπλάσιος–διπλάσια–διπλάσιο». In de sport kan «το διπλό» een uitoverwinning betekenen.
- Μονό ή διπλό δωμάτιο;Een een- of tweepersoonskamer?
- Έναν διπλό εσπρέσο, παρακαλώ.Een dubbele espresso, alstublieft.
- Η εταιρεία ανακοίνωσε τριπλάσια κέρδη.Het bedrijf meldde driemaal zoveel winst.
- Η ομάδα πήρε το διπλό στη Θεσσαλονίκη.Het team won uit in Thessaloniki.
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen «διπλός» en «διπλάσιος»?
«διπλός» beschrijft het type of de samenstelling: «ένα διπλό κρεβάτι» (een tweepersoonsbed). «διπλάσιος» vergelijkt hoeveelheden: «Το διαμέρισμα κοστίζει τα διπλάσια» (De flat kost twee keer zoveel). Een «διπλό κρεβάτι» is dus niet hetzelfde als een «διπλάσιο κρεβάτι» (een bed dat tweemaal zo groot is).
Hoe bestel je een dubbele espresso in het Grieks?
Zeg «Έναν διπλό εσπρέσο, παρακαλώ». De reeks op «-πλός» komt vaak voor: «Μονό ή διπλό δωμάτιο;» (een- of tweepersoonskamer?), «Ένα μονό εισιτήριο, παρακαλώ» (een enkele reis, alstublieft).
Hoe zeg je ‘twee’ of ‘drie keer zoveel’ in het Grieks?
Met de reeks op «-πλάσιος». Het tweede vergelijkingspunt komt met «από»: «Πληρώσαμε τριπλάσιο ποσό από πέρσι» (We betaalden drie keer zoveel als vorig jaar), «Η ζήτηση είναι δεκαπλάσια» (De vraag is tien keer zo groot). Deze woorden worden als bijvoeglijke naamwoorden verbogen.