Διπλός ή διπλάσιος; μονός, τριπλός, πολλαπλάσιος
Η διάκριση ανάμεσα σε διπλό και διπλάσιο, με παραδείγματα από εισιτήρια, δωμάτια και καθημερινές συγκρίσεις.
Πολλαπλασιαστικά: -πλός
Τα πολλαπλασιαστικά επίθετα δηλώνουν πόσα μέρη ή πόσες μονάδες περιλαμβάνει κάτι ή ποιον τύπο έχει: μονός, διπλός, τριπλός, τετραπλός, πολλαπλός. Λέμε «ένα διπλό κρεβάτι», «ένα μονό εισιτήριο» και «τριπλό τζάμι». Η ακριβής σημασία εξαρτάται από το ουσιαστικό και τα συμφραζόμενα.
- Το δωμάτιο έχει ένα διπλό κρεβάτι.Το δωμάτιο έχει ένα διπλό κρεβάτι.
- Ένα μονό εισιτήριο, παρακαλώ.Ένα μονό εισιτήριο, παρακαλώ.
- Βάλαμε τριπλό τζάμι για τον θόρυβο.Βάλαμε τριπλό τζάμι για τον θόρυβο.
| αριθμός | πολλαπλασιαστικό | αναλογικό |
|---|---|---|
| 1 | μονός | — |
| 2 | διπλός | διπλάσιος |
| 3 | τριπλός | τριπλάσιος |
| 4 | τετραπλός | τετραπλάσιος |
| 10 | δεκαπλός | δεκαπλάσιος |
| πολύ | πολλαπλός | πολλαπλάσιος |
Αναλογικά: -πλάσιος
Τα αναλογικά επίθετα συγκρίνουν μια ποσότητα με μια άλλη: «Το διαμέρισμα κοστίζει τα διπλάσια», «Πληρώσαμε τριπλάσιο ποσό από πέρσι», «Η ζήτηση είναι δεκαπλάσια από πέρσι». Το «διπλάσιος» σημαίνει δύο φορές τόσος/τόσο μεγάλη, ενώ το «πολλαπλάσιος» σημαίνει πολλές φορές τόσος/τόσο μεγάλη. Κλασική παγίδα: «διπλό κρεβάτι» ≠ «διπλάσιο κρεβάτι».
- Το διαμέρισμα κοστίζει τα διπλάσια.Το διαμέρισμα κοστίζει τα διπλάσια.
- Πληρώσαμε τριπλάσιο ποσό από πέρσι.Πληρώσαμε τριπλάσιο ποσό από πέρσι.
- Η ζήτηση είναι δεκαπλάσια από πέρσι.Η ζήτηση είναι δεκαπλάσια από πέρσι.
Πού τα συναντάς πραγματικά
Στην καθημερινή γλώσσα θα ακούσεις «μονό ή διπλό δωμάτιο», «έναν διπλό εσπρέσο», «διπλάσιες τιμές» και «τριπλάσια κέρδη». Και οι δύο σειρές κλίνονται όπως τα επίθετα σε -ος/-η/-ο: διπλός–διπλή–διπλό, διπλάσιος–διπλάσια–διπλάσιο. Στα αθλητικά, «το διπλό» μπορεί να σημαίνει νίκη της φιλοξενούμενης ομάδας.
- Μονό ή διπλό δωμάτιο;Μονό ή διπλό δωμάτιο;
- Έναν διπλό εσπρέσο, παρακαλώ.Έναν διπλό εσπρέσο, παρακαλώ.
- Η εταιρεία ανακοίνωσε τριπλάσια κέρδη.Η εταιρεία ανακοίνωσε τριπλάσια κέρδη.
- Η ομάδα πήρε το διπλό στη Θεσσαλονίκη.Η ομάδα πήρε το διπλό στη Θεσσαλονίκη.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.