Griekse getallen zijn regelmatig zodra je een paar bouwstenen kent: de eenheden van 0 tot 10, een handvol tientallen en de honderdtallen. Deze gids geeft ze je allemaal met een eenvoudige transcriptie, laat zien hoe je elk getal vormt, welke getallen veranderen met het geslacht, en hoe Grieken getallen gebruiken voor prijzen, telefoonnummers en de tijd. In de transcriptie geeft het accent de beklemtoonde lettergreep aan; d klinkt als de Engelse th in "this", th als de Engelse th in "think", en ch als de ch in "lachen".
| Getal | Grieks | Uitspraak | Getal | Grieks | Uitspraak |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | μηδέν | midén | 11 | έντεκα | éndeka |
| 1 | ένα | éna | 12 | δώδεκα | dódeka |
| 2 | δύο | dío | 13 | δεκατρία | dekatría |
| 3 | τρία | tría | 14 | δεκατέσσερα | dekatéssera |
| 4 | τέσσερα | téssera | 15 | δεκαπέντε | dekapénde |
| 5 | πέντε | pénde | 16 | δεκαέξι / δεκάξι | dekaéxi / dekáxi |
| 6 | έξι | éxi | 17 | δεκαεπτά / δεκαεφτά | dekaeptá / dekaeftá |
| 7 | επτά / εφτά | eptá / eftá | 18 | δεκαοκτώ / δεκαοχτώ | dekaoktó / dekaochtó |
| 8 | οκτώ / οχτώ | októ / ochtó | 19 | δεκαεννέα / δεκαεννιά | dekaennéa / dekaenniá |
| 9 | εννέα / εννιά | ennéa / enniá | 20 | είκοσι | íkosi |
| 10 | δέκα | déka |
Waar twee vormen staan, zijn beide correct: εφτά, οχτώ en εννιά zijn de gewone spreektaalvormen, επτά, οκτώ en εννέα zijn iets formeler en komen vaak voor in geschreven taal. Merk op dat 11 en 12 losse woorden zijn, en dat 13 tot 19 gewoon "tien-drie", "tien-vier" enzovoort zijn.
Tientallen, honderdtallen en duizendtallen in het Grieks
| Getal | Grieks | Uitspraak |
|---|---|---|
| 30 | τριάντα | triánda |
| 40 | σαράντα | saránda |
| 50 | πενήντα | penínda |
| 60 | εξήντα | exínda |
| 70 | εβδομήντα | evdomínda |
| 80 | ογδόντα | ogdónda |
| 90 | ενενήντα | enenínda |
| 100 | εκατό | ekató |
| 200 | διακόσια | diakósia |
| 300 | τριακόσια | triakósia |
| 400 | τετρακόσια | tetrakósia |
| 500 | πεντακόσια | pendakósia |
| 1.000 | χίλια | chília |
| 2.000 | δύο χιλιάδες | dío chiliádes |
| 1.000.000 | ένα εκατομμύριο | éna ekatomírio |
De andere honderdtallen volgen hetzelfde patroon: εξακόσια (600), επτακόσια of εφτακόσια (700), οκτακόσια of οχτακόσια (800), εννιακόσια (900). De tientallen van 30 tot 90 eindigen allemaal op -ντα, uitgesproken als -nda, waardoor je ze makkelijk herkent als je ze hoort.
Griekse getallen vormen van 21 tot 99 en verder
Het Grieks bouwt getallen anders dan het Nederlands: eerst het tiental, dan de eenheid, zonder "en" ertussen.
- 21 = είκοσι ένα (íkosi éna), 35 = τριάντα πέντε (triánda pénde), 99 = ενενήντα εννιά (enenínda enniá).
- 100 op zichzelf is εκατό, maar vóór een ander getal wordt het εκατόν: 150 = εκατόν πενήντα, 101 = εκατόν ένα.
- Eerst de honderdtallen, dan de tientallen, dan de eenheden: 365 = τριακόσια εξήντα πέντε.
- Duizendtallen: 1.000 is χίλια, maar vanaf 2.000 tel je χιλιάδες ("duizenden"): 2026 = δύο χιλιάδες είκοσι έξι, 1.500 = χίλια πεντακόσια.
Net als in het Nederlands schrijft het Grieks een decimale komma en een punt voor duizendtallen: 3,50 betekent drieënhalf, en 1.000 betekent duizend.
Geslacht: één, drie en vier veranderen
Als je telt (één, twee, drie...) gebruik je de onzijdige vormen uit de tabellen hierboven. Maar vóór een zelfstandig naamwoord passen de getallen 1, 3 en 4 zich aan het geslacht aan. Alle andere getallen tot 199 (ook 2 en 11) veranderen nooit.
| Getal | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig |
|---|---|---|---|
| 1 | ένας καφές | μία (μια) μπίρα | ένα νερό |
| 3 | τρεις καφέδες | τρεις μπίρες | τρία νερά |
| 4 | τέσσερις φίλοι | τέσσερις φίλες | τέσσερα παιδιά |
Dezelfde regel geldt binnen grotere getallen: είκοσι μία γυναίκες (21 vrouwen), δεκατρείς μαθητές (13 leerlingen), τριάντα τέσσερις άντρες (34 mannen). "Eén" verandert ook met de naamval: in de accusatief is het έναν, dus je bestelt έναν καφέ, παρακαλώ ("een koffie, alstublieft"). De honderdtallen vanaf 200 en het woord χίλια passen zich ook aan: διακόσιοι άντρες, διακόσιες γυναίκες, διακόσια παιδιά. Omdat χιλιάδα vrouwelijk is, zeg je τρεις χιλιάδες en τέσσερις χιλιάδες.
Griekse rangtelwoorden: eerste, tweede, derde
Rangtelwoorden gedragen zich als gewone bijvoeglijke naamwoorden, met mannelijke, vrouwelijke en onzijdige uitgangen (-ος, -η, -ο):
- 1e πρώτος (prótos), 2e δεύτερος (défteros), 3e τρίτος (trítos), 4e τέταρτος (tétartos), 5e πέμπτος (pémptos)
- 6e έκτος, 7e έβδομος, 8e όγδοος, 9e ένατος, 10e δέκατος
- 20e εικοστός, 100e εκατοστός
Voorbeelden: ο πρώτος όροφος (de eerste verdieping), η δεύτερη μέρα (de tweede dag), το τρίτο σπίτι (het derde huis). Voor datums gebruikt het Grieks gewone getallen, behalve voor de eerste van de maand: η πρώτη Μαΐου (1 mei), maar στις είκοσι πέντε Μαρτίου (op 25 maart).
Griekse cijfers: getallen geschreven met letters
De oude Grieken schreven getallen met letters, gemarkeerd met een klein streepje dat κεραία heet: αʹ = 1, βʹ = 2, γʹ = 3, δʹ = 4, εʹ = 5, ιʹ = 10, κʹ = 20, ρʹ = 100. Drie letters die uit het alfabet zijn verdwenen, bleven bestaan voor 6, 90 en 900. Je ziet dit systeem nog steeds, maar alleen als rangtelwoord: hoofdstukken en delen (Τόμος Αʹ, deel één), schooljaren (Αʹ Γυμνασίου, eerste jaar van de onderbouw) en koningen of pausen. Zes wordt tegenwoordig meestal ΣΤʹ geschreven. Voor de letters zelf, zie onze gids over het Griekse alfabet.
Griekse getallen gebruiken: prijzen, telefoonnummers en de tijd
Prijzen
Vraag Πόσο κάνει; (póso káni?, hoeveel kost het?). Het woord ευρώ verandert nooit: ένα ευρώ, δύο ευρώ, είκοσι ευρώ. Omdat het onzijdig is, gebruik je de onzijdige vormen: τρία ευρώ, τέσσερα ευρώ. Centen zijn λεπτά, maar de meeste mensen noemen gewoon de twee getallen: € 3,50 is τρία πενήντα of, voluit, τρία ευρώ και πενήντα λεπτά.
Telefoonnummers
Griekse telefoonnummers hebben tien cijfers: mobiele nummers beginnen met 69, vaste nummers in Athene met 210. Mensen lezen ze vaak in groepjes, bijvoorbeeld 210 als διακόσια δέκα, maar cijfer voor cijfer voorlezen (δύο, ένα, μηδέν) wordt altijd begrepen. Zo vraag je het: Ποιο είναι το τηλέφωνό σου; (wat is je telefoonnummer?).
De tijd
De uren zijn vrouwelijk, omdat ze zich aanpassen aan η ώρα: Τι ώρα είναι; (ti óra íne?) — Είναι μία (het is één uur), είναι τρεις, είναι τέσσερις. Voeg και τέταρτο (kwart over), και μισή (letterlijk "en een half"; let op: τρεις και μισή is dus half vier) of παρά τέταρτο (kwart voor) toe: τρεις και μισή = 3.30 uur, πέντε παρά τέταρτο = 4.45 uur. "Om" is στις: στις οχτώ (om acht uur), maar στη μία (om één uur). De grammaticales over dagen en tijd behandelt dit uitgebreid.
Leeftijd
Πόσων χρονών είσαι; (hoe oud ben je?) — Είμαι είκοσι πέντε χρονών (ik ben 25).
Griekse getallen oefenen
- Lees de grammaticales over getallen voor alle vormen op één plek.
- Train je oor met getallen beluisteren en de tijd beluisteren.
- Oefen het geslacht met τρεις of τρία? en schrijf daarna getallen in getallen en tijden schrijven.
- Reken met geld in euro's, centen en wisselgeld.
Veelgestelde vragen
Hoe tel je tot tien in het Grieks?
ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, έξι, εφτά, οχτώ, εννιά, δέκα (éna, dío, tría, téssera, pénde, éxi, eftá, ochtó, enniá, déka).
Waarom zijn er twee woorden voor zeven, acht en negen?
επτά, οκτώ en εννέα zijn de oudere, formelere vormen; εφτά, οχτώ en εννιά zijn de gewone spreektaalvormen. Beide zijn correct en worden overal begrepen.
Is het τρία of τρεις?
τρία hoort bij onzijdige woorden en gebruik je om te tellen; τρεις hoort bij mannelijke en vrouwelijke woorden: τρία παιδιά, maar τρεις φίλοι en τρεις ώρες.
Hoe zeg je 100 in het Grieks?
εκατό op zichzelf (εκατό ευρώ), εκατόν als er nog een getal volgt (εκατόν είκοσι, 120).
Getallen zitten in de eerste lessen van onze gratis A1-cursus Grieks, met audio en directe correctie.