Δεν θέλω. Πού μένεις; Άρνηση και ερωτήσεις
Σχημάτισε αρνητικές προτάσεις με «δεν/μην» και ερωτήσεις με το ελληνικό ερωτηματικό και τις βασικές ερωτηματικές λέξεις.
δεν + ρήμα
Στις απλές δηλωτικές προτάσεις, το « δεν » μπαίνει πριν από το ρήμα: Δεν καταλαβαίνω . Δεν έχω χρόνο. Για αρνητική εντολή χρησιμοποιούμε «μη(ν)»: Μην τρέχεις! Σε προτάσεις με «να», η άρνηση μπαίνει μετά το «να»: Να μην αργήσεις.
Διάλεξε την αρνητική προσταγή: «Μην τρέχεις!»
δεν + ρήμα
Στις απλές δηλωτικές προτάσεις, το «δεν» μπαίνει πριν από το ρήμα: Δεν καταλαβαίνω. Δεν έχω χρόνο. Για αρνητική εντολή χρησιμοποιούμε «μη(ν)»: Μην τρέχεις! Σε προτάσεις με «να», η άρνηση μπαίνει μετά το «να»: Να μην αργήσεις.
- Δεν καταλαβαίνω.Δεν καταλαβαίνω.
- Δεν έχω χρόνο σήμερα.Δεν έχω χρόνο σήμερα.
- Μην τρέχεις!Μην τρέχεις!
Το ελληνικό ερωτηματικό: ;
Μια ερώτηση που απαντιέται με «ναι» ή «όχι» μπορεί να έχει την ίδια σειρά λέξεων με την κατάφαση: Μιλάς ελληνικά; Η φωνή και, στον γραπτό λόγο, το ελληνικό ερωτηματικό «;» δείχνουν ότι ρωτάμε. Δεν γράφουμε το λατινικό «?» σε ελληνικό κείμενο.
- Μιλάς ελληνικά.Μιλάς ελληνικά.
- Μιλάς ελληνικά;Μιλάς ελληνικά;
- — Θέλεις καφέ; — Ναι, ευχαριστώ.— Θέλεις καφέ; — Ναι, ευχαριστώ.
Οι ερωτηματικές λέξεις
Οι βασικές ερωτηματικές λέξεις είναι: ποιος, τι, πού, πότε, πώς, γιατί και πόσος. Τα «ποιος» και «πόσος» αλλάζουν ανάλογα με το γένος και τον αριθμό: Ποια είναι; Πόσα παιδιά έχεις; Οι λέξεις «πού» και «πώς» παίρνουν τόνο όταν ρωτούν, ενώ το «που» και το «πως» χωρίς τόνο έχουν άλλη χρήση.
- Πού μένεις;Πού μένεις;
- Πώς σε λένε;Πώς σε λένε;
- Πόσο κάνει;Πόσο κάνει;
- Πόσα παιδιά έχεις;Πόσα παιδιά έχεις;
| λέξη | σημασία | παράδειγμα |
|---|---|---|
| ποιος / ποια / ποιο | για πρόσωπο ή επιλογή | Ποιος είναι; |
| τι | για πράγμα ή πράξη | Τι κάνεις; |
| πού | για τόπο | Πού μένεις; |
| πότε | για χρόνο | Πότε φεύγεις; |
| πώς | για τρόπο ή κατάσταση | Πώς σε λένε; |
| γιατί | για αιτία | Γιατί όχι; |
| πόσο | για ποσότητα ή τιμή | Πόσο κάνει; |
Δεν ξέρω τίποτα: οι αρνητικές λέξεις
Σε μια αρνητική πρόταση, λέξεις όπως «τίποτα», «κανείς», «ποτέ» και «πουθενά» συνδυάζονται κανονικά με το «δεν»: Δεν ξέρω τίποτα. Δεν ήρθε κανείς. Δεν πάω ποτέ εκεί. Δεν τον βρήκα πουθενά. Χωρίς «δεν» μπορούν να εμφανιστούν σε ορισμένες ερωτήσεις ή υποθέσεις: Θέλεις τίποτα; Αν δεις κανέναν, τηλεφώνησέ μου.
- Δεν ξέρω τίποτα.Δεν ξέρω τίποτα.
- Δεν ήρθε κανείς.Δεν ήρθε κανείς.
- Δεν πάω ποτέ εκεί.Δεν πάω ποτέ εκεί.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.