Male reči uz glagol: θα, να, ας, μη
Četiri rečce usmeravaju grčki glagol: θα (budućnost), να (želja/trebanje), ας (hajde da), μη (nemoj).
Θα: budućnost i pretpostavka
«Θα» sa glagolom može označavati budućnost: Θα έρθω αύριο. Θα δουλεύουμε όλο το πρωί. Može izraziti i pretpostavku: Χτυπάει το κουδούνι· θα είναι ο Νίκος (zvoni zvono; to je verovatno Nikos). Glagol posle «θα» se normalno menja: θα πάω, θα πας, θα πάει.
- Θα έρθω αύριο.Doći ću sutra.
- Θα δουλεύουμε όλο το πρωί.Radićemo celo jutro.
- Θα είναι ο Νίκος.To je verovatno Nikos.
Να posle θέλω, μπορώ i πρέπει
Posle mnogih glagola i izraza koristi se «να + glagol u ličnom obliku»: Θέλω να φάω. Μπορείς να έρθεις; Πρέπει να φύγω. Drugi glagol menja se prema licu: Θέλω να φύγω εγώ (želim da ja odem), Θέλω να φύγεις εσύ (želim da ti odeš). Savremeni grčki u ovim konstrukcijama ne koristi produktivan infinitiv kao mnogi drugi jezici.
- Θέλω να φάω.Želim da jedem.
- Μπορείς να έρθεις;Možeš li da dođeš?
- Πρέπει να φύγω.Moram da idem.
Ας i μη(ν): predlog i zabrana
Pomoću «ας» nešto predlažemo ili dopuštamo: Ας πάμε! (hajdemo!), Ας αρχίσουμε (počnimo), Ας είναι (neka bude). Pomoću «μη(ν)» odričemo zapovest ili rečenicu sa «να»: Μην αργήσεις! (nemoj zakasniti!), Να μην το ξεχάσεις (nemoj to zaboraviti). «Μη!» može stajati i samostalno kao upozorenje.
- Ας πάμε!Hajdemo!
- Ας αρχίσουμε.Počnimo.
- Μην αργείς!Nemoj da kasniš!
- Μη μιλάς δυνατά!Ne govori glasno!
Red reči sa zamenicama
Uz nenaglašenu zamenicu osnovni redosled je: čestica + zamenica + glagol. Θα σου πω. Να με περιμένεις! Ας το δοκιμάσουμε. Μην το ξεχάσεις! Kada se kombinuju «να» i «μην», kažemo: να μην το ξεχάσεις.
- Θα σου πω.Reći ću ti.
- Να με περιμένεις!Čekaj me!
- Ας το δοκιμάσουμε.Hajde da probamo.
- Μην το ξεχάσεις!Ne zaboravi to!
Tvoj red
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Zašto savremeni grčki ovde ne koristi infinitiv?
U takvim konstrukcijama savremeni grčki koristi «να» sa glagolom u ličnom obliku tamo gde mnogi drugi jezici koriste infinitiv: «Θέλω να φάω» (želim da jedem), «Μπορείς να έρθεις;» (možeš li da dođeš?), «Πρέπει να φύγω» (moram da idem). Oblik glagola menja se prema licu.
Čemu služi «θα» u grčkom jeziku?
«Θα» može označavati budućnost ili pretpostavku: «Θα έρθω αύριο» (doći ću sutra), «Θα είναι ο Νίκος» (to mora da je Nikos). Na nivou A1 «θα» sa oblikom prezenta omogućava da govorimo o budućim radnjama, npr. «Θα δουλεύουμε» (radićemo).
Kojim redom stoje «θα», zamenica i glagol?
Prvo ide čestica, zatim nenaglašena zamenica, pa glagol: «Θα σου πω» (reći ću ti), «Να με περιμένεις!» (čekaj me!), «Μην το ξεχάσεις!» (ne zaboravi to!).