Kleine woorden bij het werkwoord: θα, να, ας, μη
Vier partikels bepalen de betekenis van een Grieks werkwoord: θα (toekomst), να (willen/moeten), ας (laten we), μη (niet).
Θα: toekomst en vermoeden
«Θα» met een werkwoord kan naar de toekomst verwijzen: Θα έρθω αύριο. Θα δουλεύουμε όλο το πρωί. Het kan ook een inschatting of vermoeden uitdrukken: Χτυπάει το κουδούνι· θα είναι ο Νίκος (de bel gaat; dat zal Nikos wel zijn). Het werkwoord na «θα» wordt gewoon vervoegd: θα πάω, θα πας, θα πάει.
- Θα έρθω αύριο.Ik kom morgen.
- Θα δουλεύουμε όλο το πρωί.We zullen de hele ochtend werken.
- Θα είναι ο Νίκος.Dat zal Nikos wel zijn.
Να na θέλω, μπορώ en πρέπει
Na veel werkwoorden en uitdrukkingen gebruik je «να + vervoegd werkwoord»: Θέλω να φάω. Μπορείς να έρθεις; Πρέπει να φύγω. Het tweede werkwoord verandert met de persoon: Θέλω να φύγω εγώ (ik wil weggaan), Θέλω να φύγεις εσύ (ik wil dat jij weggaat). Het Nieuwgrieks gebruikt in deze constructies geen productieve infinitief zoals veel andere talen.
- Θέλω να φάω.Ik wil eten.
- Μπορείς να έρθεις;Kun je komen?
- Πρέπει να φύγω.Ik moet weg.
Ας en μη(ν): voorstellen en verbieden
Met «ας» doe je een voorstel of geef je iets toe: Ας πάμε! (laten we gaan!), Ας αρχίσουμε (laten we beginnen), Ας είναι (laat maar). Met «μη(ν)» ontken je een bevel of een zin met «να»: Μην αργήσεις! (kom niet te laat!), Να μην το ξεχάσεις (vergeet het niet). «Μη!» kan ook op zichzelf als waarschuwing staan.
- Ας πάμε!Laten we gaan!
- Ας αρχίσουμε.Laten we beginnen.
- Μην αργείς!Kom niet te laat!
- Μη μιλάς δυνατά!Praat niet zo hard!
De woordvolgorde met voornaamwoorden
Met een onbeklemtoond voornaamwoord is de basisvolgorde: partikel + voornaamwoord + werkwoord. Θα σου πω. Να με περιμένεις! Ας το δοκιμάσουμε. Μην το ξεχάσεις! Als «να» en «μην» samen voorkomen: να μην το ξεχάσεις.
- Θα σου πω.Ik zal het je vertellen.
- Να με περιμένεις!Wacht op mij!
- Ας το δοκιμάσουμε.Laten we het proberen.
- Μην το ξεχάσεις!Vergeet het niet!
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Veelgestelde vragen
Waarom gebruikt het Nieuwgrieks hier geen infinitief?
In zulke constructies gebruikt het Nieuwgrieks «να» met een vervoegd werkwoord, waar veel andere talen een infinitief gebruiken: «Θέλω να φάω» (ik wil eten), «Μπορείς να έρθεις;» (kun je komen?), «Πρέπει να φύγω» (ik moet weg). De werkwoordsvorm past zich aan de persoon aan.
Wat doet «θα» in het Grieks?
«Θα» kan naar de toekomst verwijzen of een vermoeden uitdrukken: «Θα έρθω αύριο» (ik kom morgen), «Θα είναι ο Νίκος» (dat zal Nikos wel zijn). Met een tegenwoordige werkwoordsvorm kun je op A1 al over toekomstige handelingen spreken, bijvoorbeeld «Θα δουλεύουμε» (we zullen werken).
In welke volgorde staan «θα», het voornaamwoord en het werkwoord?
Eerst het partikel, dan het onbeklemtoonde voornaamwoord, daarna het werkwoord: «Θα σου πω» (ik zal het je vertellen), «Να με περιμένεις!» (wacht op mij!), «Μην το ξεχάσεις!» (vergeet het niet!).