Šest vrsta priloških rečenica
Uzrok, posledica, cilj, uslov, vreme i dopuštanje — svaki odnos ima svoje veznike i način. To je okosnica svakog argumentovanog teksta.
Uzrok i posledica
Uzročni veznici su «επειδή», «γιατί» (vrlo često u govoru), «καθώς», «αφού» i formalno «δεδομένου ότι». I «επειδή» i «γιατί» mogu, zavisno od građe rečenice, stajati na početku. Stvarnu posledicu izražava «ώστε» s indikativom, a nameravani rezultat ili cilj «ώστε να» sa subjunktivom.
- Δεν ήρθε επειδή αρρώστησε.Nije došao jer se razboleo.
- Κουράστηκε τόσο, ώστε αποκοιμήθηκε στην πολυθρόνα.Toliko se umorio da je zaspao u fotelji.
- Μίλησε αργά, ώστε να τον καταλάβουν όλοι.Govorio je polako da bi ga svi razumeli.
- Δεδομένου ότι η προθεσμία έχει λήξει, η αίτηση δεν εξετάζεται.Pošto je rok istekao, zahtev se neće razmatrati.
| είδος | σύνδεσμοι | έγκλιση | παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| αιτιολογική | επειδή, γιατί, καθώς, αφού | οριστική | Δεν ήρθε επειδή αρρώστησε. |
| αιτιολογική (λόγια) | δεδομένου ότι, λόγω του ότι | οριστική | Δεδομένου ότι ισχύει ο νόμος… |
| συμπερασματική (πραγματικό) | ώστε, που | οριστική | Κουράστηκε τόσο, ώστε αποκοιμήθηκε. |
| συμπερασματική (επιδιωκόμενο) | ώστε να, για να | υποτακτική | Μίλησε αργά, ώστε να τον καταλάβουν. |
Cilj i uslov
Namerne rečenice sa «για να», «να» i «ώστε να» koriste subjunktiv. U uslovnim rečenicama kombinacija glagolskih vremena pokazuje da li govorimo o opštem ili stvarnom, mogućem, irealnom u sadašnjosti ili irealnom u prošlosti. Zato ne postoji samo jedan obrazac za svaku rečenicu sa «αν».
- Έφυγε νωρίτερα για να προλάβει τη συνεδρίαση.Otišao je ranije da bi stigao na sastanak.
- Αν βρέξει, θα μείνουμε μέσα.Ako bude padala kiša, ostaćemo unutra.
- Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν μαζί σας.Da imam vremena, pošao bih s vama.
- Αν είχα διαβάσει την ανακοίνωση, θα είχα καταλάβει το πρόβλημα.Da sam pročitao obaveštenje, razumeo bih problem.
| υποθετικός λόγος | υπόθεση | απόδοση | σημασία |
|---|---|---|---|
| το πραγματικό | αν + οριστική | οριστική / μέλλοντας | Αν βρέχει, μένουμε μέσα. |
| το πιθανό | αν + υποτακτική | θα + οριστική | Αν βρέξει, θα μείνουμε μέσα. |
| το μη πραγματικό (παρόν) | αν + παρατατικός | θα + παρατατικός | Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν. |
| το μη πραγματικό (παρελθόν) | αν + υπερσυντέλικος | θα + υπερσυντέλικος | Αν είχα ξέρει, θα είχα έρθει. |
Vreme i dopusnost
Vremenski veznici su «όταν», «μόλις», «αφού», «πριν» (i sa «να»), «ενώ» i «καθώς». Obrati pažnju na razliku između «πριν να» sa subjunktivom i «αφού» s indikativom. Dopusnost se izražava pomoću «αν και», «παρόλο που», formalnog «μολονότι» ili «και ας». Dopusna rečenica navodi činjenicu za koju bismo očekivali da spreči ono što stoji u glavnoj rečenici, ali se to ipak desi.
Ista tema na drugim nivoima
Česta pitanja
Koji veznici izražavaju uzrok u grčkom jeziku?
«Επειδή» je neutralno i može stajati na početku rečenice; «γιατί» je često u govoru i, zavisno od građe rečenice, takođe može stajati na početku. «Καθώς» i «αφού» su takođe česti, dok je «δεδομένου ότι» formalno: «Δεν ήρθε επειδή αρρώστησε» („Nije došao jer se razboleo”).
Koja je razlika između «ώστε» s indikativom i «ώστε να» sa subjunktivom?
Indikativ označava stvarni ishod, a subjunktiv nameravani rezultat: «Κουράστηκε τόσο, ώστε αποκοιμήθηκε στην πολυθρόνα» („Toliko se umorio da je zaspao u fotelji”) naspram «Μίλησε αργά, ώστε να τον καταλάβουν όλοι» („Govorio je polako da bi ga svi razumeli”).
Kako se u grčkom gradi irealna uslovna rečenica?
Za irealnu situaciju u sadašnjosti koristi se «αν» s imperfektom u zavisnoj rečenici i «θα» s istim vremenom u glavnoj: «Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν μαζί σας» („Da imam vremena, pošao bih s vama”). Za irealnu situaciju u prošlosti koristi se druga kombinacija vremena.