Sześć rodzajów zdań okolicznikowych
Przyczyna, skutek, cel, warunek, czas i przyzwolenie — każda relacja ma własne spójniki i własny tryb. To szkielet każdego tekstu argumentacyjnego.
Przyczyna i skutek
Spójniki przyczynowe to «επειδή», «γιατί» (bardzo częste w mowie), «καθώς», «αφού» oraz oficjalne «δεδομένου ότι». Zarówno «επειδή», jak i «γιατί» mogą, zależnie od budowy zdania, stać na początku. Rzeczywisty skutek wyraża «ώστε» z trybem oznajmującym, a zamierzony rezultat lub cel — «ώστε να» z trybem łączącym.
- Δεν ήρθε επειδή αρρώστησε.Nie przyszedł, ponieważ zachorował.
- Κουράστηκε τόσο, ώστε αποκοιμήθηκε στην πολυθρόνα.Zmęczył się tak bardzo, że zasnął w fotelu.
- Μίλησε αργά, ώστε να τον καταλάβουν όλοι.Mówił powoli, żeby wszyscy go zrozumieli.
- Δεδομένου ότι η προθεσμία έχει λήξει, η αίτηση δεν εξετάζεται.Ponieważ termin upłynął, wniosek nie zostanie rozpatrzony.
| είδος | σύνδεσμοι | έγκλιση | παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| αιτιολογική | επειδή, γιατί, καθώς, αφού | οριστική | Δεν ήρθε επειδή αρρώστησε. |
| αιτιολογική (λόγια) | δεδομένου ότι, λόγω του ότι | οριστική | Δεδομένου ότι ισχύει ο νόμος… |
| συμπερασματική (πραγματικό) | ώστε, που | οριστική | Κουράστηκε τόσο, ώστε αποκοιμήθηκε. |
| συμπερασματική (επιδιωκόμενο) | ώστε να, για να | υποτακτική | Μίλησε αργά, ώστε να τον καταλάβουν. |
Cel i warunek
Zdania celowe z «για να», «να» i «ώστε να» wymagają trybu łączącego. W zdaniach warunkowych zestaw czasów pokazuje, czy mowa o czymś ogólnym lub rzeczywistym, prawdopodobnym, nierzeczywistym w teraźniejszości czy nierzeczywistym w przeszłości. Nie ma więc jednej formy właściwej dla każdego zdania z «αν».
- Έφυγε νωρίτερα για να προλάβει τη συνεδρίαση.Wyszedł wcześniej, żeby zdążyć na zebranie.
- Αν βρέξει, θα μείνουμε μέσα.Jeśli będzie padać, zostaniemy w środku.
- Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν μαζί σας.Gdybym miał czas, poszedłbym z wami.
- Αν είχα διαβάσει την ανακοίνωση, θα είχα καταλάβει το πρόβλημα.Gdybym przeczytał ogłoszenie, zrozumiałbym problem.
| υποθετικός λόγος | υπόθεση | απόδοση | σημασία |
|---|---|---|---|
| το πραγματικό | αν + οριστική | οριστική / μέλλοντας | Αν βρέχει, μένουμε μέσα. |
| το πιθανό | αν + υποτακτική | θα + οριστική | Αν βρέξει, θα μείνουμε μέσα. |
| το μη πραγματικό (παρόν) | αν + παρατατικός | θα + παρατατικός | Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν. |
| το μη πραγματικό (παρελθόν) | αν + υπερσυντέλικος | θα + υπερσυντέλικος | Αν είχα ξέρει, θα είχα έρθει. |
Czas i przyzwolenie
Spójniki czasowe to «όταν», «μόλις», «αφού», «πριν» (także z «να»), «ενώ» i «καθώς». Zwróć uwagę na różnicę między «πριν να» z trybem łączącym a «αφού» z trybem oznajmującym. Przyzwolenie wyrażają «αν και», «παρόλο που», oficjalne «μολονότι» oraz «και ας». Zdanie przyzwalające mówi o fakcie, który mógłby przeszkodzić w zdarzeniu z części głównej, lecz tego nie robi.
Ten sam temat na innych poziomach
Najczęstsze pytania
Które spójniki wyrażają przyczynę w języku greckim?
«Επειδή» jest neutralne i może stać na początku zdania; «γιατί» jest częste w mowie i, zależnie od budowy zdania, również może stać na początku. «Καθώς» i «αφού» są także powszechne, natomiast «δεδομένου ότι» ma charakter oficjalny: «Δεν ήρθε επειδή αρρώστησε» („Nie przyszedł, bo zachorował”).
Jaka jest różnica między «ώστε» z trybem oznajmującym a «ώστε να» z trybem łączącym?
Tryb oznajmujący wskazuje rzeczywisty skutek, a tryb łączący zamierzony rezultat: «Κουράστηκε τόσο, ώστε αποκοιμήθηκε στην πολυθρόνα» („Zmęczył się tak bardzo, że zasnął w fotelu”) wobec «Μίλησε αργά, ώστε να τον καταλάβουν όλοι» („Mówił powoli, żeby wszyscy go zrozumieli”).
Jak tworzy się w języku greckim nierzeczywisty okres warunkowy?
Dla sytuacji nierzeczywistej w teraźniejszości używa się «αν» z czasem przeszłym niedokonanym w zdaniu podrzędnym oraz «θα» z tym samym czasem w zdaniu głównym: «Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν μαζί σας» („Gdybym miał czas, poszedłbym z wami”). Dla sytuacji nierzeczywistej w przeszłości zestaw czasów jest inny.