„Kocham cię” po grecku to σ' αγαπώ (s'agapó), skrócona forma od σε αγαπώ (se agapó), dosłownie „cię kocham”. Obie są poprawne; σ' αγαπώ usłyszysz i przeczytasz niemal wszędzie, od piosenek po SMS-y. W poniższej transkrypcji akcent oznacza sylabę akcentowaną, g przed a lub o to miękkie, przydechowe g (coś pomiędzy g a dźwięcznym ch), ch wymawia się jak polskie ch w słowie „chleb”, a d jak angielskie th w „this”.
| Po grecku | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| Σ' αγαπώ. | s'agapó. | Kocham cię. |
| Σε αγαπώ πολύ. | se agapó polí. | Bardzo cię kocham. |
| Κι εγώ σ' αγαπώ. | ki egó s'agapó. | Ja też cię kocham. |
| Σ' αγαπάω. | s'agapáo. | Kocham cię (potoczna forma czasownika). |
| Σε λατρεύω. | se latrévo. | Uwielbiam cię. |
| Μου αρέσεις. | mu arésis. | Podobasz mi się. |
| Είμαι ερωτευμένος / ερωτευμένη μαζί σου. | íme erotevménos / erotevméni mazí su. | Jestem w tobie zakochany / zakochana (mówi mężczyzna / kobieta). |
Akcent pada na ostatnią sylabę: s'a-ga-pó. Słówko σε („cię”) stoi przed czasownikiem, jak zwykle zaimki w roli dopełnienia w grece, i traci samogłoskę przed α w αγαπώ. Czasownika αγαπώ używa się w odniesieniu do ludzi, ale też do miejsc i rzeczy, które się głęboko kocha: αγαπώ την Ελλάδα („kocham Grecję”). O codziennych upodobaniach Grecy mówią μου αρέσει („podoba mi się”, „lubię to”). Formy αγαπώ i αγαπάω to dwa warianty tego samego czasownika, wyjaśnione w notatce o drugiej koniugacji.
Grecy na ogół nie szczędzą czułości, ale samo σ' αγαπώ zostawia się dla partnera, rodziny i bardzo bliskich przyjaciół. Na początku związku naturalnym pierwszym krokiem jest μου αρέσεις albo μου αρέσεις πολύ.
Greckie czułe słówka
Greka ma mnóstwo czułych określeń, niemal wszystkie zbudowane z μου („mój”, „moja”) po rzeczowniku. Niektóre są zarezerwowane dla par, innych używają też rodzice, dziadkowie i przyjaciele.
| Po grecku | Wymowa | Dosłowne znaczenie | Kto tak mówi |
|---|---|---|---|
| Αγάπη μου | agápi mu | Moja miłości | Pary, rodzice do dzieci; także bliscy przyjaciele |
| Μωρό μου | moró mu | Moje dziecinko (kochanie) | Głównie pary |
| Καρδιά μου | kardiá mu | Moje serce | Pary, rodzina |
| Ψυχή μου | psichí mu | Moja duszo | Pary, rodzice i dziadkowie |
| Ζωή μου | zoí mu | Moje życie | Pary, rodzina |
| Κούκλα μου / Κούκλε μου | kúkla mu / kúkle mu | Moja laleczko (do kobiety / do mężczyzny) | Pary, przyjaciele, starsi do dzieci |
| Γλυκιά μου / Γλυκέ μου | glikiá mu / gliké mu | Moja słodka / mój słodki (do kobiety / do mężczyzny) | Pary, rodzina |
| Μάτια μου | mátia mu | Moje oczy | Pary, rodzina, starsi do przyjaciół |
| Χρυσό μου | chrisó mu | Moje złotko | Głównie do dzieci i bliskich osób |
| Καμάρι μου | kamári mu | Moja duma | Rodzice i dziadkowie do dzieci |
Αγάπη, καρδιά, ψυχή i ζωή to rzeczowniki rodzaju żeńskiego, ale mówi się je zarówno do mężczyzn, jak i do kobiet. Słowa takie jak κούκλα i γλυκιά zmieniają się w zależności od osoby, do której mówisz: κούκλα μου do kobiety, κούκλε μου do mężczyzny. Nie zdziw się, jeśli miła starsza pani w piekarni nazwie cię κούκλα μου albo αγάπη μου: w codziennej grece te słowa są często raczej serdeczne niż romantyczne.
Romantyczne zwroty po grecku
| Po grecku | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|
| Μου λείπεις. | mu lípis. | Tęsknię za tobą (dosłownie „brakuje mi ciebie”). |
| Μου έλειψες. | mu élipses. | Tęskniłem / tęskniłam za tobą. |
| Σε σκέφτομαι. | se skéftome. | Myślę o tobie. |
| Είσαι πολύ όμορφη. / Είσαι πολύ όμορφος. | íse polí ómorfi. / íse polí ómorfos. | Jesteś bardzo piękna (do kobiety). / Jesteś bardzo przystojny (do mężczyzny). |
| Είσαι τα πάντα για μένα. | íse ta pánda ja ména. | Jesteś dla mnie wszystkim. |
| Θέλεις να βγούμε; | thélis na vgúme? | Umówisz się ze mną? (dosłownie „chcesz, żebyśmy wyszli?”) |
| Θέλω να είμαι μαζί σου. | thélo na íme mazí su. | Chcę być z tobą. |
| Θέλεις να με παντρευτείς; | thélis na me pandreftís? | Wyjdziesz za mnie? / Ożenisz się ze mną? |
| Ναι, θέλω! | ne, thélo! | Tak, chcę! |
Μου λείπεις działa jak polskie „brakuje mi ciebie” albo francuskie tu me manques: osoba, za którą się tęskni, jest podmiotem. Ten, kto tęskni, to μου („mi”). „Ona za tobą tęskni” to więc της λείπεις.
Słownictwo miłosne
- η αγάπη (agápi) = miłość; αγαπώ = kochać.
- ο έρωτας (érotas) = miłość romantyczna, namiętna; ερωτεύομαι (erotévome) = zakochać się.
- το φιλί (filí) = pocałunek; φιλάω (filáo) = całować.
- η αγκαλιά (angaliá) = przytulenie, objęcia.
- η καρδιά (kardiá) = serce.
- το ραντεβού (randevú) = randka, spotkanie.
- το αγόρι μου / το κορίτσι μου (agóri mu / korítsi mu) = mój chłopak / moja dziewczyna (dosłownie „mój chłopiec / moja dziewczynka”).
- ο σύντροφός μου / η σύντροφός μου (síndrofós mu) = mój partner / moja partnerka.
- ο αρραβώνας (arravónas) = zaręczyny; το δαχτυλίδι (dachtilídi) = pierścionek.
- ο γάμος (gámos) = ślub, małżeństwo; ο άντρας μου / η γυναίκα μου (ándras mu / jinéka mu) = mój mąż / moja żona.
Walentynki w Grecji
Walentynki, του Αγίου Βαλεντίνου (tu Ajíu Valendínu, „świętego Walentego”), przypadają 14 lutego, tak jak w reszcie Europy. W Grecji to dość niedawny import i przede wszystkim święto par: kwiaty, kartka, czekoladki albo kolacja w restauracji udekorowanej czerwonymi serduszkami. W poprzedzających dniach sklepy zapełniają się prezentami i słodyczami w kształcie serca. Nie ma specjalnych greckich życzeń na ten dzień: pary po prostu mówią σ' αγαπώ, a na kartkach często widnieje Για την αγάπη μου („dla mojej miłości”).
Eros, agape, philia: starogreckie słowa na miłość
Starożytni Grecy rozróżniali kilka rodzajów miłości, a te słowa żyją do dziś.
- έρως (éros): pożądanie i namiętna miłość, także imię boga Erosa. We współczesnej grece zakochanie to ο έρωτας. Od tego słowa pochodzi polskie „erotyczny”.
- αγάπη (agápi): głęboka, troskliwa miłość. To słowo oznacza miłość w Nowym Testamencie, a dziś jest ogólnym słowem na miłość każdego rodzaju.
- φιλία (filía): przyjaźń i sympatia między przyjaciółmi; ο φίλος to przyjaciel. Występuje w słowach „filozofia” (umiłowanie mądrości) i „Filadelfia” (miłość braterska).
- στοργή (storgí): czuła więź, zwłaszcza między rodzicami a dziećmi.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak te słowa przeszły ze starogreckiego do nowogreckiego, przeczytaj od greki starożytnej do nowożytnej.
Krótkie wiadomości miłosne po grecku
Kilka zdań, które możesz przepisać na kartkę albo wysłać w wiadomości:
- Καλημέρα, αγάπη μου! Σε σκέφτομαι. (kaliméra, agápi mu! se skéftome.) = Dzień dobry, kochanie! Myślę o tobie.
- Μου λείπεις πολύ. Πότε θα σε δω; (mu lípis polí. póte tha se do?) = Bardzo za tobą tęsknię. Kiedy się zobaczymy?
- Καληνύχτα, μωρό μου. Σ' αγαπώ. (kaliníchta, moró mu. s'agapó.) = Dobranoc, skarbie. Kocham cię.
- Είσαι ό,τι πιο όμορφο μου έχει συμβεί. (íse óti pio ómorfo mu échi simví.) = Jesteś najpiękniejszym, co mi się w życiu przydarzyło.
- Φιλάκια! (filákia) = Buziaki! Popularne zakończenie wiadomości, także między przyjaciółmi.
Codzienne powitania, które towarzyszą takim wiadomościom, jak dzień dobry i jak się masz, znajdziesz w poradniku greckie powitania i zwroty grzecznościowe.
Najczęstsze pytania
Jak powiedzieć „kocham cię” po grecku?
Σ' αγαπώ (s'agapó), a w pełnej formie σε αγαπώ (se agapó). Obie znaczą dokładnie to samo.
Jak odpowiedzieć na „σ' αγαπώ”?
Κι εγώ σ' αγαπώ (ki egó s'agapó, „ja też cię kocham”) albo po prostu κι εγώ („ja też”).
Co znaczy „αγάπη μου”?
„Moja miłości”, „kochanie”. Mówi się tak do partnera, ale też do dzieci, a czasem do przyjaciół, więc nie zawsze jest to romantyczne.
Jak powiedzieć „tęsknię za tobą” po grecku?
Μου λείπεις (mu lípis). W czasie przeszłym: μου έλειψες (mu élipses), „tęskniłem / tęskniłam za tobą”.
Czym się różni αγαπώ od μου αρέσει?
Αγαπώ to „kochać”; μου αρέσει to „podoba mi się”, „lubię”. Mów μου αρέσεις, gdy chcesz powiedzieć „podobasz mi się”, a σ' αγαπώ zostaw dla prawdziwej miłości.
Chcesz rozumieć każde słowo tych zdań? Nasz darmowy kurs greckiego A1 zaczyna się od alfabetu i pierwszych zdań, z nagraniami i natychmiastową korektą. Potem dowiedz się, jak złożyć życzenia urodzinowe, świąteczne i inne, w poradniku greckie życzenia na każdą okazję.