Wczoraj i jutro: πήγα — θα πάω
Pierwsze spotkanie z aorystem i przyszłością dokonaną poprzez osiem często używanych czasowników: πήγα, είδα, έφαγα — θα πάω, θα δω, θα φάω.
Dwie formy, których warto uczyć się razem
Aoryst zwykle przedstawia czynność jako zakończone zdarzenie w przeszłości: «Χθες πήγα στην Αθήνα» (wczoraj pojechałem/pojechałam do Aten). Przyszłość dokonana ujmuje czynność jako całość w przyszłości: «Αύριο θα πάω στην Αθήνα» (jutro pojadę do Aten). Obie formy mają często pokrewny temat — «πήγα / θα πάω», «είδα / θα δω», «έφαγα / θα φάω» — dlatego warto uczyć się ich razem. Przyszłości nie tworzy się przez zwykłe dodanie «θα» przed aorystem.
- Χθες πήγα στην Αθήνα.Wczoraj pojechałem/pojechałam do Aten.
- Αύριο θα πάω στην Αθήνα.Jutro pojadę do Aten.
- Χθες έφαγα ψάρι, αύριο θα φάω κρέας.Wczoraj jadłem/jadłam rybę, jutro zjem mięso.
| σήμερα | χθες | αύριο |
|---|---|---|
| πηγαίνω | πήγα | θα πάω |
| βλέπω | είδα | θα δω |
| τρώω | έφαγα | θα φάω |
| λέω | είπα | θα πω |
| πίνω | ήπια | θα πιω |
| κάνω | έκανα | θα κάνω |
| έρχομαι | ήρθα | θα έρθω |
| γράφω | έγραψα | θα γράψω |
«Πήγα, πήγες, πήγε»: podstawowe końcówki
Wiele częstych form aorystu czynnego ma ten zestaw końcówek: «-α, -ες, -ε, -αμε, -ατε, -αν», jak «πήγα, πήγες, πήγε, πήγαμε, πήγατε, πήγαν». Nie wszystkie formy aorystu mają dokładnie te końcówki; później poznasz też «κοιμήθηκα» i «γεννήθηκα».
- Πήγα στον γιατρό.Poszedłem/poszłam do lekarza.
- Πήγες μόνος σου;Poszedłeś sam?
- Πήγαμε στο σινεμά.Poszliśmy do kina.
Określenia czasu jako wskazówka
«Χθες πήγα στη θάλασσα» (wczoraj pojechałem/pojechałam nad morze). «Αύριο θα πάω στη δουλειά» (jutro pójdę do pracy). «Το Σάββατο θα δω τους φίλους μου» (w sobotę zobaczę przyjaciół). «Πέρσι ήπια τον πρώτο μου ελληνικό καφέ!» (w zeszłym roku wypiłem/wypiłam pierwszą grecką kawę!). «Χθες» i «πέρσι» wskazują przeszłość, a «αύριο» i «μεθαύριο» (pojutrze) przyszłość. Nie wyznaczają same czasu gramatycznego, ale w tych pierwszych zdaniach są przydatną wskazówką.
- Χθες πήγα στη θάλασσα.Wczoraj pojechałem/pojechałam nad morze.
- Αύριο θα πάω στη δουλειά.Jutro pójdę do pracy.
- Το Σάββατο θα δω τους φίλους μου.W sobotę zobaczę przyjaciół.
- Πέρσι ήπια τον πρώτο μου ελληνικό καφέ!W zeszłym roku wypiłem/wypiłam swoją pierwszą grecką kawę!
Teraz ty
Wybierz właściwą formę.
Najczęstsze pytania
Jak tworzy się czas przyszły po grecku?
Postaw «θα» przed właściwą formą czasownika dla przyszłości: «Αύριο θα πάω στην Αθήνα» (jutro pojadę do Aten). Aoryst i przyszłość dokonana mają często pokrewne tematy, np. «πήγα / θα πάω», ale przyszłości nie tworzy się przez samo dodanie «θα» do aorystu.
Jakie końcówki mają liczne formy aorystu czynnego?
Wiele częstych form aorystu czynnego ma końcówki «-α, -ες, -ε, -αμε, -ατε, -αν», jak «πήγα, πήγες, πήγε, πήγαμε, πήγατε, πήγαν». Nie każdy aoryst ma dokładnie takie końcówki; później poznasz też formy takie jak «κοιμήθηκα» i «γεννήθηκα».
Jak w tych przykładach rozpoznać, czy potrzebny jest czas przeszły czy przyszły?
Określenia czasu są wskazówką: «χθες» (wczoraj) i «πέρσι» (w zeszłym roku) kierują uwagę ku przeszłości, np. «Χθες πήγα στη θάλασσα» (wczoraj pojechałem/pojechałam nad morze). «Αύριο» (jutro) wskazuje przyszłość, np. «Αύριο θα πάω στη δουλειά» (jutro pójdę do pracy). Samo określenie czasu nie zawsze wyznacza formę czasownika, ale pomaga w tych pierwszych zdaniach.