Fabriquer des mots : préfixes et composition
ξαναγράφω, ανεβοκατεβαίνω, ασπρόμαυρος : trois machines à mots — le préfixe, la soudure en -ο-, et le mot en plusieurs pièces.
Les préfixes qui font le travail
Un préfixe change le sens sans changer la conjugaison : ξανα- (à nouveau : ξαναδιαβάζω), παρα- (trop : παρατρώω), ανα- (re- : αναθεωρώ), υπερ- (au-delà : υπερβάλλω), αντι- (contre : αντιδρώ), προ- (avant : προβλέπω), α-/αν- (sans : άγνωστος, ανώμαλος), δυσ-/ευ- (mal/bien : δύσκολος, ευτυχής), ημι- (demi : ημικύκλιο).
- Ξαναδιάβασα το γράμμα τρεις φορές.J’ai relu la lettre trois fois.
- Μην υπερβάλλεις, δεν ήταν τόσο άσχημα.N’exagère pas, ce n’était pas si terrible.
- Με πήρε τηλέφωνο ένας άγνωστος αριθμός.Un numéro inconnu m’a appelé.
- Κανείς δεν πρόβλεψε αυτή την κρίση.Personne n’avait prévu cette crise.
| πρόθημα | σημασία | παράδειγμα |
|---|---|---|
| ξανα- | πάλι | ξαναγράφω |
| παρα- | υπερβολικά | παρατρώω |
| αντι- | ενάντια | αντιδρώ |
| προ- | πριν | προβλέπω |
| α- / αν- | χωρίς | άγνωστος, ανώμαλος |
| ευ- / δυσ- | καλά / δύσκολα | ευτυχής, δύσκολος |
La soudure en -ο-
Deux mots pleins s’unissent par -ο- : ασπρόμαυρος (blanc + noir), γλυκόξινος, ανεβοκατεβαίνω, νυχτοπούλι, ψαρόσουπα, μικρόσωμος. Le premier perd sa terminaison, l’accent se déplace souvent vers la fin : θάλασσα + ταραχή → θαλασσοταραχή.
- Έβγαλα μια ασπρόμαυρη φωτογραφία.J’ai pris une photo en noir et blanc.
- Μου αρέσει η ψαρόσουπα της γιαγιάς.J’aime la soupe de poisson de ma grand-mère.
- Το ασανσέρ ανεβοκατεβαίνει όλη μέρα.L’ascenseur monte et descend toute la journée.
- Λόγω θαλασσοταραχής το πλοίο δεν έφυγε.À cause de la mer agitée, le bateau n’est pas parti.
Composés en plusieurs mots
Deux mots gardent leur autonomie mais désignent une seule chose : παιδικός σταθμός (crèche), λαϊκή αγορά (marché de quartier), ψυχρός πόλεμος, γαλάζιο αίμα, κινητό τηλέφωνο. Ils se déclinent tous les deux : του παιδικού σταθμού.
- Αφήνω το παιδί στον παιδικό σταθμό κάθε πρωί.Je dépose mon enfant à la crèche chaque matin.
- Η δασκάλα του παιδικού σταθμού είναι υπέροχη.La maîtresse de la crèche est formidable.
- Κάθε Σάββατο ψωνίζω φρούτα στη λαϊκή αγορά.Chaque samedi j’achète des fruits au marché.
- Ξέχασα το κινητό μου τηλέφωνο στο αυτοκίνητο.J’ai oublié mon téléphone portable dans la voiture.
À vous
Choisissez la forme correcte.