Sanojen rakentaminen: etuliitteet ja yhdistäminen
ξαναγράφω, ανεβοκατεβαίνω, ασπρόμαυρος: kolme sanakonetta — etuliite, -ο-liitos ja monisanainen yhdyssana.
Etuliitteet, jotka tekevät työn
Etuliite muuttaa merkityksen koskematta taivutukseen: ξανα- (uudelleen), παρα- (liikaa), ανα- (uudelleen), υπερ- (yli), αντι- (vastaan), προ- (ennen), α-/αν- (ilman), δυσ-/ευ- (huonosti/hyvin), ημι- (puoli).
- Ξαναδιάβασα το γράμμα τρεις φορές.Luin kirjeen uudelleen kolme kertaa.
- Μην υπερβάλλεις, δεν ήταν τόσο άσχημα.Älä liioittele, ei se niin paha ollut.
- Με πήρε τηλέφωνο ένας άγνωστος αριθμός.Minulle soitti tuntematon numero.
- Κανείς δεν πρόβλεψε αυτή την κρίση.Kukaan ei ennakoinut tätä kriisiä.
| πρόθημα | σημασία | παράδειγμα |
|---|---|---|
| ξανα- | πάλι | ξαναγράφω |
| παρα- | υπερβολικά | παρατρώω |
| αντι- | ενάντια | αντιδρώ |
| προ- | πριν | προβλέπω |
| α- / αν- | χωρίς | άγνωστος, ανώμαλος |
| ευ- / δυσ- | καλά / δύσκολα | ευτυχής, δύσκολος |
-ο-liitos
Kaksi täyttä sanaa liittyy -ο-:lla: ασπρόμαυρος, γλυκόξινος, ανεβοκατεβαίνω, νυχτοπούλι, ψαρόσουπα, μικρόσωμος. Ensimmäinen pudottaa päätteensä ja paino siirtyy usein oikealle: θάλασσα + ταραχή → θαλασσοταραχή.
- Έβγαλα μια ασπρόμαυρη φωτογραφία.Otin mustavalkoisen valokuvan.
- Μου αρέσει η ψαρόσουπα της γιαγιάς.Pidän mummon kalakeitosta.
- Το ασανσέρ ανεβοκατεβαίνει όλη μέρα.Hissi kulkee ylös ja alas koko päivän.
- Λόγω θαλασσοταραχής το πλοίο δεν έφυγε.Kovan merenkäynnin takia laiva ei lähtenyt.
Monisanaiset yhdyssanat
Kaksi sanaa säilyttää itsenäisyytensä mutta nimeää yhden asian: παιδικός σταθμός (päiväkoti), λαϊκή αγορά (torikauppa), ψυχρός πόλεμος, γαλάζιο αίμα, κινητό τηλέφωνο. Molemmat taipuvat: του παιδικού σταθμού.
- Αφήνω το παιδί στον παιδικό σταθμό κάθε πρωί.Vien lapsen päiväkotiin joka aamu.
- Η δασκάλα του παιδικού σταθμού είναι υπέροχη.Päiväkodin opettaja on ihana.
- Κάθε Σάββατο ψωνίζω φρούτα στη λαϊκή αγορά.Joka lauantai ostan hedelmiä torilta.
- Ξέχασα το κινητό μου τηλέφωνο στο αυτοκίνητο.Unohdin kännykkäni autoon.
Sinun vuorosi
Valitse oikea muoto.