Fabricar palabras: la derivación
Un verbo da cuatro sustantivos, un adjetivo da una cualidad: los sufijos y prefijos que multiplican tu vocabulario por cinco.
Del verbo al sustantivo
-ση da la acción abstracta (μεταφράζω → μετάφραση), -μα el resultado concreto (γράφω → γράμμα), -σιμο la actividad cotidiana (τρέξιμο), -τής/-τρια el agente (τραγουδιστής, τραγουδίστρια).
- Η μετάφραση του κειμένου πήρε δύο εβδομάδες.La traducción del texto llevó dos semanas.
- Το δίδαγμα αυτής της ιστορίας είναι απλό.La lección de esta historia es sencilla.
- Το τρέξιμο με ξεκουράζει περισσότερο από τον ύπνο.Correr me descansa más que dormir.
- Δουλεύει ως μεταφράστρια σε εκδοτικό οίκο.Trabaja como traductora en una editorial.
| ρήμα | -ση | -μα / -σιμο | πρόσωπο |
|---|---|---|---|
| μεταφράζω | μετάφραση | μετάφρασμα | μεταφραστής/-άστρια |
| διδάσκω | διδασκαλία | δίδαγμα | δάσκαλος/δασκάλα |
| τρέχω | — | τρέξιμο | δρομέας |
| μαγειρεύω | μαγειρική | μαγείρεμα | μάγειρας/μαγείρισσα |
Del adjetivo a la cualidad
ταχύς → ταχύτητα (velocidad), πιθανός → πιθανότητα, ζεστός → ζεστασιά (calidez), καλός → καλοσύνη (bondad), δίκαιος → δικαιοσύνη (justicia). -ότητα es el sufijo productivo moderno: βιωσιμότητα (sostenibilidad).
- Η βιωσιμότητα του έργου εξαρτάται από τη χρηματοδότηση.La viabilidad del proyecto depende de la financiación.
- Η πιθανότητα βροχής για αύριο είναι μικρή.La probabilidad de lluvia para mañana es baja.
- Μου λείπει η ζεστασιά του πατρικού μου σπιτιού.Echo de menos la calidez de la casa de mis padres.
- Μας βοήθησε από καθαρή καλοσύνη.Nos ayudó por pura bondad.
Los prefijos que lo cambian todo
ξε- deshace o intensifica: κλειδώνω → ξεκλειδώνω (abrir el cerrojo), ξεκουράζομαι (descansar). ανα- rehace: ανανεώνω (renovar). συν- une: συνεργάζομαι (colaborar). κατα- intensifica: καταπληκτικός. α(ν)- niega: άγνωστος (desconocido), ανήσυχος.
- Ξεκλείδωσε την πόρτα και μπήκε χωρίς να χτυπήσει.Abrió la puerta con llave y entró sin llamar.
- Πρέπει να ανανεώσω το διαβατήριό μου πριν από το ταξίδι.Tengo que renovar el pasaporte antes del viaje.
- Συνεργαζόμαστε στενά με δύο πανεπιστήμια του εξωτερικού.Colaboramos estrechamente con dos universidades extranjeras.
- Ο δράστης παραμένει άγνωστος στις αρχές.El autor sigue siendo desconocido para las autoridades.
Te toca
Elige la forma correcta.
Preguntas frecuentes
¿Qué sufijos convierten un verbo en sustantivo?
«-ση» da la acción abstracta («μεταφράζω» → «μετάφραση»), «-μα» el resultado concreto («γράφω» → «γράμμα»), «-σιμο» la actividad cotidiana («τρέξιμο»), «-τής/-τρια» el agente («τραγουδιστής», «τραγουδίστρια»).
¿Cómo se forma un nombre de cualidad a partir de un adjetivo?
Con «-ότητα», «-ιά» u «-οσύνη»: «ταχύς» → «ταχύτητα», «ζεστός» → «ζεστασιά», «καλός» → «καλοσύνη». «-ότητα» es el sufijo productivo moderno: todo adjetivo nuevo pasa por él, como «βιωσιμότητα» (sostenibilidad).
¿Qué hacen los prefijos ξε-, ανα- y συν-?
«Ξε-» deshace o intensifica («κλειδώνω» → «ξεκλειδώνω», desbloquear), «ανα-» rehace («ανανεώνω», renovar), «συν-» une («συνεργάζομαι», colaborar). Añade «κατα-», que intensifica («καταπληκτικός»), y «α(ν)-», que niega («άγνωστος»).