Υποθετικοί λόγοι: αν είχα, θα έκανα

Το μη πραγματικό στο παρόν

Για μια υποθετική ή μη πραγματική κατάσταση στο παρόν χρησιμοποιούμε συνήθως «αν + παρατατικό» και «θα + παρατατικό»: «Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν». Ο παρατατικός εδώ δείχνει απόσταση από την πραγματικότητα, όχι απλώς παρελθόν. Το «θα ήθελα» χρησιμοποιείται συχνά και για ευγενικά αιτήματα.

• Αν είχα χρόνο, θα ερχόμουν.αν + παρατατικός, θα + παρατατικός
• Αν ήμουν στη θέση σου, δεν θα το έλεγα.Αν ήμουν στη θέση σου… (μη πραγματικό στο παρόν)
• Θα ήθελα ένα ποτήρι νερό, παρακαλώ.Θα ήθελα… (ο ίδιος παρατατικός, εδώ ως ευγένεια)

Το μη πραγματικό στο παρελθόν

Για μια ανεκπλήρωτη δυνατότητα στο παρελθόν χρησιμοποιούμε «αν + υπερσυντέλικο» και «θα + υπερσυντέλικο»: «Αν είχες τηλεφωνήσει, θα είχα έρθει». Σε ορισμένες προφορικές εκφράσεις χρησιμοποιείται και παρατατικός, αλλά το πλαίσιο δείχνει ότι μιλάμε για παρελθόν: «Αν το ήξερα, θα σου το έλεγα».

• Αν είχες τηλεφωνήσει, θα είχα έρθει.αν + υπερσυντέλικος, θα + υπερσυντέλικος
• Αν δεν είχε βρέξει, θα είχαμε πάει στη θάλασσα.Αν δεν είχε βρέξει… (ανεκπλήρωτη δυνατότητα)
• Αν το ήξερα, θα σου το έλεγα.Αν το ήξερα… (παρατατικός για παρελθόν, στον προφορικό λόγο)

Ευχές: μακάρι

Το «μακάρι» εισάγει ευχή. Με υποτακτική μπορεί να αφορά κάτι εφικτό ή αβέβαιο: «Μακάρι να έρθει!». Με παρατατικό συχνά εκφράζει επιθυμία αντίθετη με την παρούσα πραγματικότητα: «Μακάρι να ήμουν εκεί». Με υπερσυντέλικο εκφράζει συχνά μεταμέλεια: «Μακάρι να είχα προσπαθήσει περισσότερο».

• Μακάρι να έρθει!μακάρι + υποτακτική: ευχή για κάτι εφικτό
• Μακάρι να ήμουν εκεί.μακάρι + παρατατικός: ευχή αντίθετη στην πραγματικότητα
• Μακάρι να είχα προσπαθήσει περισσότερο.μακάρι + υπερσυντέλικος: μεταμέλεια για το παρελθόν

Σειρά σου

Διάλεξε τον σωστό τύπο.