Πραγματικές και πιθανές υποθέσεις με αν

Το βασικό σχήμα

Ένας υποθετικός λόγος έχει την υπόθεση (το μέρος με αν) και την απόδοση (το αποτέλεσμα). Για μια πιθανή μελλοντική περίπτωση χρησιμοποιούμε συχνά αν + συνοπτικό τύπο χωρίς να και στην απόδοση θα + ρήμα: Αν βρέξει, θα μείνουμε σπίτι. Για πραγματική κατάσταση στο παρόν: Αν έχεις χρόνο, έλα μαζί μας. Για συνήθεια ή γενική σχέση μπορούν να χρησιμοποιηθούν ενεστώτες: Αν ζεσταίνεις αρκετά το νερό, βράζει. Η απόδοση δεν χρειάζεται πάντοτε θα· μπορεί να είναι προσταγή, ερώτηση ή ενεστώτας.

• Αν βρέξει, θα μείνουμε σπίτι.Αν βρέξει, θα μείνουμε σπίτι.
• Αν έχεις χρόνο, έλα μαζί μας.Αν έχεις χρόνο, έλα μαζί μας.
• Αν ζεσταίνεις αρκετά το νερό, βράζει.Αν ζεσταίνεις αρκετά το νερό, βράζει.
• Αν δεις τον Νίκο, πες του γεια.Αν δεις τον Νίκο, πες του γεια.

Μελλοντικές χρονικές προτάσεις χωρίς θα

Μετά τα όταν, μόλις, πριν και μέχρι να, όταν αναφερόμαστε στο μέλλον, χρησιμοποιούμε συνήθως συνοπτικό τύπο χωρίς θα: Όταν έρθεις, θα φάμε. Μόλις φτάσεις, πάρε με τηλέφωνο. Θα περιμένω μέχρι να τελειώσεις. Το θα μπαίνει στην κύρια πρόταση, όχι στη χρονική πρόταση. Στην καθημερινή χρήση υπάρχουν ειδικά συμφραζόμενα όπου ακούγεται θα μετά από αν ή όταν, αλλά δεν ανήκουν στο βασικό σχήμα αυτού του επιπέδου.

• Όταν έρθεις, θα φάμε.Όταν έρθεις, θα φάμε.
• Μόλις φτάσεις, πάρε με τηλέφωνο.Μόλις φτάσεις, πάρε με τηλέφωνο.
• Θα περιμένω μέχρι να τελειώσεις.Θα περιμένω μέχρι να τελειώσεις.

Ευχές και συμβουλές

Η υπόθεση μπορεί να μαλακώσει μια πρόταση, πρόσκληση ή παράκληση: Αν θέλεις, πάμε σινεμά. Αν μπορείς, πάρε με τηλέφωνο. Αυτές οι φράσεις δεν εκφράζουν φανταστική κατάσταση· αφήνουν στον συνομιλητή επιλογή και ακούγονται ευγενικές. Στη γραφή, όταν η υπόθεση προηγείται, τη χωρίζουμε συνήθως με κόμμα από την απόδοση.

• Αν θέλεις, πάμε σινεμά.Αν θέλεις, πάμε σινεμά.
• Αν μπορείς, έλα λίγο νωρίτερα.Αν μπορείς, έλα λίγο νωρίτερα.
• Αν σε βολεύει, τα λέμε αύριο.Αν σε βολεύει, τα λέμε αύριο.

Σειρά σου

Διάλεξε τον σωστό τύπο.