Ιδιαίτερες κλίσεις ουσιαστικών: συγγραφέας, κράτος, φως
Μερικές συχνές οικογένειες ουσιαστικών έχουν ιδιαίτερη κλίση: συγγραφέας–συγγραφείς, ηχώ–ηχούς, κράτος–κράτη, φως–φωτός.
Αρσενικά σε -έας, θηλυκά σε -ω
Αρκετά αρσενικά σε -έας σχηματίζουν πληθυντικό σε -είς: ο συγγραφέας → οι συγγραφείς, ο ιππέας → οι ιππείς, ο γραμματέας → οι γραμματείς. Μερικά θηλυκά τελειώνουν σε -ώ και έχουν ιδιαίτερη γενική: η ηχώ → της ηχούς, η πειθώ → της πειθούς, η Καλυψώ → της Καλυψούς.
- Οι συγγραφείς υπέγραψαν τα βιβλία τους.Οι συγγραφείς υπέγραψαν τα βιβλία τους.
- Ο γραμματέας θα στείλει τα πρακτικά.Ο γραμματέας θα στείλει τα πρακτικά.
- Ακούσαμε την ηχώ μέσα στο φαράγγι.Ακούσαμε την ηχώ μέσα στο φαράγγι.
- Έχει μεγάλη δύναμη πειθούς.Έχει μεγάλη δύναμη πειθούς.
| ενικός | γενική ενικού | πληθυντικός |
|---|---|---|
| ο συγγραφέας | του συγγραφέα | οι συγγραφείς |
| ο γραμματέας | του γραμματέα | οι γραμματείς |
| η ηχώ | της ηχούς | — |
| το κράτος | του κράτους | τα κράτη |
| το γράψιμο | του γραψίματος | τα γραψίματα |
| το φως | του φωτός | τα φώτα |
Τα ουδέτερα που εκπλήσσουν
Τέσσερις υποοικογένειες: -ος (το κράτος, το μέρος, το λάθος → τα κράτη, των κρατών)· -ιμο (το γράψιμο, το ντύσιμο, το δέσιμο → του δεσίματος)· -ς (το φως, το γεγονός → του γεγονότος)· -ν (το παν, το ον → του όντος).
- Τα κράτη της Ένωσης υπέγραψαν τη συμφωνία.Τα κράτη της Ένωσης υπέγραψαν τη συμφωνία.
- Το γράψιμό του δεν διαβάζεται εύκολα.Το γράψιμό του δεν διαβάζεται εύκολα.
- Άναψε το φως, σε παρακαλώ.Άναψε το φως, σε παρακαλώ.
- Μιλήσαμε για τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας.Μιλήσαμε για τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας.
Ουσιαστικά σε φωνήεν
Τα ουσιαστικά που τελειώνουν σε φωνήεν δεν ακολουθούν όλα το ίδιο πρότυπο. Πολλά ελληνικά ή παλιότερα δάνεια σχηματίζουν πληθυντικό με νέα κατάληξη: ο καφές → οι καφέδες, η αλεπού → οι αλεπούδες, ο παππούς → οι παππούδες. Αρκετά νεότερα δάνεια μένουν άκλιτα: το ταξί, το μενού, το γκαράζ, το μετρό· όμως δεν ισχύει αυτό για κάθε δάνειο.
- Παραγγείλαμε δύο καφέδες.Παραγγείλαμε δύο καφέδες.
- Στο δάσος ζουν αλεπούδες.Στο δάσος ζουν αλεπούδες.
- Πήραμε ταξί μέχρι το ξενοδοχείο.Πήραμε ταξί μέχρι το ξενοδοχείο.
- Μου δίνετε το μενού, παρακαλώ;Μου δίνετε το μενού, παρακαλώ;
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.