Λόγιες προθετικές εκφράσεις: λόγω, μέσω, βάσει, κατόπιν
Εκφράσεις που συντάσσονται συχνά με γενική και εμφανίζονται σε επίσημο, δημοσιογραφικό και διοικητικό λόγο.
Η σειρά + γενική
Οι εκφράσεις αυτές συμπυκνώνουν συχνά μια σχέση αιτίας, μέσου, βάσης ή χρόνου: «λόγω βροχής» ≈ «επειδή βρέχει», «μέσω διαδικτύου» ≈ «χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο». Δεν είναι όλες απόλυτα συνώνυμες με μια καθημερινή περίφραση και χρειάζεται να προσέχουμε τη σύνταξη και το ύφος.
- Η συνάντηση αναβλήθηκε λόγω καιρού.Η συνάντηση αναβλήθηκε λόγω καιρού.
- Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω διαδικτύου.Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω διαδικτύου.
- Η απόφαση ελήφθη βάσει του νέου κανονισμού.Η απόφαση ελήφθη βάσει του νέου κανονισμού.
- Επισκέψεις μόνο κατόπιν συνεννόησης.Επισκέψεις μόνο κατόπιν συνεννόησης.
| πρόθεση | σημασία | παράδειγμα |
|---|---|---|
| λόγω | à cause de | λόγω καιρού |
| εξαιτίας | par la faute de | εξαιτίας του αποκλεισμού |
| μέσω | via, par le biais de | μέσω διαδικτύου |
| βάσει | sur la base de | βάσει νόμου |
| κατόπιν | à la suite de | κατόπιν συνεννόησης |
| περί | au sujet de, environ | περί τα μεσάνυχτα |
| υπέρ / κατά | pour / contre | υπέρ της πρότασης |
| ελλείψει | faute de | ελλείψει χρόνου |
Χρήσιμες αποχρώσεις
Το «λόγω» παρουσιάζει συνήθως την αιτία ουδέτερα, ενώ το «εξαιτίας» μπορεί, ανάλογα με το πλαίσιο, να αφήνει αιχμή ή να δηλώνει απλώς αιτία. Το «μέσω» είναι συχνό σε διοικητικό και ψηφιακό λόγο («μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου», «μέσω εφαρμογής»). Το «κατόπιν» εμφανίζεται και σε παγιωμένες φράσεις, όπως «κατόπιν εορτής».
- Το μάθημα ματαιώθηκε λόγω απεργίας.Το μάθημα ματαιώθηκε λόγω απεργίας.
- Εξαιτίας της αμέλειάς του χάθηκε ολόκληρη η προθεσμία.Εξαιτίας της αμέλειάς του χάθηκε ολόκληρη η προθεσμία.
- Θα σας ενημερώσουμε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.Θα σας ενημερώσουμε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
- Ήρθαν να βοηθήσουν, αλλά κατόπιν εορτής.Ήρθαν να βοηθήσουν, αλλά κατόπιν εορτής.
προς + αιτιατική
Το «προς» δηλώνει κατεύθυνση, αποδέκτη ή αναλογία: «προς τον Βορρά», «επιστολή προς τον δήμαρχο», «ένα προς ένα». Είναι συχνό και σε εκφράσεις όπως «βήμα προς βήμα» και «λέξη προς λέξη» και δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε επίσημο ύφος.
- Το πλοίο κατευθύνεται προς τον Βορρά.Το πλοίο κατευθύνεται προς τον Βορρά.
- Απέστειλε επιστολή προς τον δήμαρχο.Απέστειλε επιστολή προς τον δήμαρχο.
- Θα σας εξηγήσω τη διαδικασία βήμα προς βήμα.Θα σας εξηγήσω τη διαδικασία βήμα προς βήμα.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.