Κτητικές αντωνυμίες: μου, σου, του — δικός μου
Πότε λέμε το βιβλίο μου και πότε το δικό μου βιβλίο — θέση, συμφωνία και δεύτερος τόνος.
Η πλήρης σειρά
Οι αδύνατοι κτητικοί τύποι μου, σου, του, της, μας, σας, τους είναι άτονοι και άκλιτοι. Ακολουθούν ολόκληρη την ονοματική φράση: το βιβλίο μου, το καινούριο βιβλίο μου. Αν το επίθετο βρίσκεται πριν από το ουσιαστικό, ο κτητικός τύπος μπορεί να σταθεί και αμέσως μετά το επίθετο: το καινούριό μου βιβλίο. Στα του και της το γένος δείχνει τον κτήτορα, όχι το αντικείμενο: το βιβλίο του (= ενός άντρα), το βιβλίο της (= μιας γυναίκας).
- Πού είναι το βιβλίο μου;Πού είναι το βιβλίο μου;
- Αυτό είναι το βιβλίο του, όχι το βιβλίο της.Αυτό είναι το βιβλίο του, όχι το βιβλίο της.
- Το καινούριο βιβλίο μου είναι στην τσάντα.Το καινούριο βιβλίο μου είναι στην τσάντα.
| πρόσωπο | κτητικό | παράδειγμα |
|---|---|---|
| εγώ | μου | το σπίτι μου |
| εσύ | σου | το σπίτι σου |
| αυτός | του | το σπίτι του |
| αυτή | της | το σπίτι της |
| εμείς | μας | το σπίτι μας |
| εσείς | σας | το σπίτι σας |
| αυτοί/αυτές | τους | το σπίτι τους |
Ο δεύτερος τόνος
Όταν μια λέξη τονίζεται στην προπαραλήγουσα και ακολουθεί άτονος κτητικός τύπος, εμφανίζεται συνήθως ένας πρόσθετος τόνος στη λήγουσα: το αυτοκίνητό μου, ο δάσκαλός της. Ο αρχικός τόνος δεν χάνεται. Το ίδιο συμβαίνει όταν ο κτητικός ακολουθεί προπαροξύτονο επίθετο: το καινούριό μου αυτοκίνητο.
- Το αυτοκίνητό μου είναι στο γκαράζ.Το αυτοκίνητό μου είναι στο γκαράζ.
- Ο δάσκαλός της είναι από την Κρήτη.Ο δάσκαλός της είναι από την Κρήτη.
- Το τηλέφωνό σου χτυπάει!Το τηλέφωνό σου χτυπάει!
Έμφαση: δικός μου
Οι τύποι δικός, δική, δικό συμφωνούν με αυτό που ανήκει σε κάποιον, όχι με τον κτήτορα: το βιβλίο είναι δικό μου, η τσάντα είναι δική μου. Τους χρησιμοποιούμε όταν ο κτητικός στέκεται μόνος του ή όταν θέλουμε αντίθεση και έμφαση: Αυτό το βιβλίο είναι δικό μου, όχι δικό σου. Μπροστά από ουσιαστικό χρειάζεται άρθρο: το δικό μου αυτοκίνητο.
- Αυτό το βιβλίο είναι δικό μου, όχι δικό σου.Αυτό το βιβλίο είναι δικό μου, όχι δικό σου.
- Αυτή η τσάντα είναι δική μου.Αυτή η τσάντα είναι δική μου.
- Το δικό μου αυτοκίνητο είναι μικρό.Το δικό μου αυτοκίνητο είναι μικρό.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.