Χρόνος, αιτία, σκοπός, αποτέλεσμα και εναντίωση
Οι βασικοί σύνδεσμοι που οργανώνουν τις επιρρηματικές προτάσεις και δείχνουν τη λογική σχέση με την κύρια πρόταση.
Χρονικές και αιτιολογικές: όταν, μόλις, επειδή
Οι χρονικές προτάσεις απαντούν στο πότε; και εισάγονται με όταν, μόλις, πριν (να), αφού και ενώ: Μόλις έφτασα, χτύπησε το τηλέφωνο. Πριν φύγεις, κλείσε τα φώτα. Οι αιτιολογικές απαντούν στο γιατί; και εισάγονται συχνά με επειδή, γιατί ή αφού: Δεν βγήκα επειδή έβρεχε. Το αφού μπορεί να δηλώνει χρόνο (Αφού έφαγε, έφυγε) ή αιτία (Αφού βρέχει, θα μείνουμε μέσα)· το νόημα το ξεκαθαρίζει το πλαίσιο.
- Μόλις έφτασα στο σπίτι, χτύπησε το τηλέφωνο.Μόλις έφτασα στο σπίτι, χτύπησε το τηλέφωνο.
- Δεν βγήκα χθες το βράδυ επειδή έβρεχε πολύ.Δεν βγήκα χθες το βράδυ επειδή έβρεχε πολύ.
- Πριν φύγεις, κλείσε τα φώτα και κλείδωσε την πόρτα.Πριν φύγεις, κλείσε τα φώτα και κλείδωσε την πόρτα.
- Αφού βρέχει, θα μείνουμε μέσα.εδώ το «αφού» δηλώνει αιτία, όχι χρόνο
Τελικές και αποτελεσματικές: για να, ώστε
Οι τελικές προτάσεις δηλώνουν σκοπό και σχηματίζονται κυρίως με για να + υποτακτική: Διαβάζω για να περάσω τις εξετάσεις. Οι αποτελεσματικές δηλώνουν τι προέκυψε: Ήταν τόσο κουρασμένος που κοιμήθηκε στον καναπέ. Πολύ συχνά χρησιμοποιούμε τόσο... που ή τόσο... ώστε να: Έκανε τόσο κρύο, ώστε να παγώσει το νερό. Ο σκοπός παρουσιάζει τον στόχο μιας πράξης· το αποτέλεσμα παρουσιάζει τη συνέπειά της.
- Διαβάζω κάθε βράδυ για να περάσω τις εξετάσεις.σκοπός: για να + υποτακτική
- Ήταν τόσο κουρασμένος που κοιμήθηκε στον καναπέ.αποτέλεσμα: τόσο... που
- Έκανε τόσο κρύο, ώστε να παγώσει το νερό.αποτέλεσμα: τόσο... ώστε να
Εναντιωματικές: αν και, παρόλο που
Οι εναντιωματικές προτάσεις παρουσιάζουν ένα πραγματικό εμπόδιο που δεν αλλάζει τελικά το αποτέλεσμα. Εισάγονται συχνά με αν και ή παρόλο που και συνήθως έχουν οριστική: Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα. Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες. Όταν η δευτερεύουσα προηγείται, τη χωρίζουμε συνήθως με κόμμα από την κύρια.
- Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα.Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα.
- Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες.Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες.
- Αν και δούλεψε όλη νύχτα, ήρθε στην ώρα του.Αν και δούλεψε όλη νύχτα, ήρθε στην ώρα του.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.