Χρόνος, αιτία, σκοπός, αποτέλεσμα και εναντίωση
Οι βασικοί σύνδεσμοι που οργανώνουν τις επιρρηματικές προτάσεις και δείχνουν τη λογική σχέση με την κύρια πρόταση.
Χρονικές και αιτιολογικές: όταν, μόλις, επειδή
Οι χρονικές προτάσεις απαντούν στο πότε; και εισάγονται με όταν, μόλις, πριν (να), αφού και ενώ: Μόλις έφτασα, χτύπησε το τηλέφωνο. Πριν φύγεις, κλείσε τα φώτα. Οι αιτιολογικές απαντούν στο γιατί; και εισάγονται συχνά με επειδή, γιατί ή αφού: Δεν βγήκα επειδή έβρεχε. Το αφού μπορεί να δηλώνει χρόνο (Αφού έφαγε, έφυγε) ή αιτία (Αφού βρέχει, θα μείνουμε μέσα)· το νόημα το ξεκαθαρίζει το πλαίσιο.
- Μόλις έφτασα στο σπίτι, χτύπησε το τηλέφωνο.Μόλις έφτασα στο σπίτι, χτύπησε το τηλέφωνο.
- Δεν βγήκα χθες το βράδυ επειδή έβρεχε πολύ.Δεν βγήκα χθες το βράδυ επειδή έβρεχε πολύ.
- Πριν φύγεις, κλείσε τα φώτα και κλείδωσε την πόρτα.Πριν φύγεις, κλείσε τα φώτα και κλείδωσε την πόρτα.
- Αφού βρέχει, θα μείνουμε μέσα.εδώ το «αφού» δηλώνει αιτία, όχι χρόνο
Τελικές και αποτελεσματικές: για να, ώστε
Οι τελικές προτάσεις δηλώνουν σκοπό και σχηματίζονται κυρίως με για να + υποτακτική: Διαβάζω για να περάσω τις εξετάσεις. Οι αποτελεσματικές δηλώνουν τι προέκυψε: Ήταν τόσο κουρασμένος που κοιμήθηκε στον καναπέ. Πολύ συχνά χρησιμοποιούμε τόσο... που ή τόσο... ώστε να: Έκανε τόσο κρύο, ώστε να παγώσει το νερό. Ο σκοπός παρουσιάζει τον στόχο μιας πράξης· το αποτέλεσμα παρουσιάζει τη συνέπειά της.
- Διαβάζω κάθε βράδυ για να περάσω τις εξετάσεις.σκοπός: για να + υποτακτική
- Ήταν τόσο κουρασμένος που κοιμήθηκε στον καναπέ.αποτέλεσμα: τόσο... που
- Έκανε τόσο κρύο, ώστε να παγώσει το νερό.αποτέλεσμα: τόσο... ώστε να
Εναντιωματικές: αν και, παρόλο που
Οι εναντιωματικές προτάσεις παρουσιάζουν ένα πραγματικό εμπόδιο που δεν αλλάζει τελικά το αποτέλεσμα. Εισάγονται συχνά με αν και ή παρόλο που και συνήθως έχουν οριστική: Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα. Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες. Όταν η δευτερεύουσα προηγείται, τη χωρίζουμε συνήθως με κόμμα από την κύρια.
- Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα.Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα.
- Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες.Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες.
- Αν και δούλεψε όλη νύχτα, ήρθε στην ώρα του.Αν και δούλεψε όλη νύχτα, ήρθε στην ώρα του.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.
Το ίδιο θέμα σε άλλα επίπεδα
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο «επειδή» και στο «γιατί»;
Και τα δύο δηλώνουν αιτία, αλλά το «γιατί» χρησιμεύει και ως ερώτηση. Το «επειδή» εισάγει μόνο αιτία και μπορεί να ανοίξει την πρόταση: «Δεν βγήκα επειδή έβρεχε». Πρόσεξε και το «αφού», που δηλώνει χρόνο ΚΑΙ αιτία.
Πώς δηλώνουμε τον σκοπό στα ελληνικά;
Με το «για να» + υποτακτική: «Διαβάζω για να περάσω τις εξετάσεις». Μην το μπερδεύεις με το αποτέλεσμα, «τόσο… που / ώστε»: «Ήταν τόσο κουρασμένος που κοιμήθηκε στον καναπέ». Ο σκοπός κοιτάζει μπροστά, το αποτέλεσμα διαπιστώνει.
Πώς λέμε «although» στα ελληνικά;
Με το «αν και» ή το «παρόλο που» + οριστική: «Αν και έβρεχε, βγήκαμε βόλτα», «Παρόλο που είναι μικρός, μιλάει τρεις γλώσσες». Η δευτερεύουσα παραχωρεί ένα πραγματικό γεγονός και η κύρια προχωράει έτσι κι αλλιώς.