Επιρρήματα: καλά, γρήγορα, συχνά
Πώς τα επιρρήματα περιγράφουν τον τρόπο, τον τόπο και τον χρόνο — και πώς ξεχωρίζουν από τα επίθετα.
Από το επίθετο στο επίρρημα: -α
Πολλά επιρρήματα τρόπου έχουν την ίδια μορφή με το ουδέτερο πληθυντικού του επιθέτου: καλός → καλά, γρήγορος → γρήγορα, ωραίος → ωραία. Το επίθετο συνοδεύει ή χαρακτηρίζει ουσιαστικό και συμφωνεί μαζί του: καλό φαγητό. Το επίρρημα προσδιορίζει συνήθως ρήμα, επίθετο ή άλλο επίρρημα και μένει άκλιτο: μαγειρεύει καλά, πολύ ωραίο, πολύ γρήγορα. Δεν σχηματίζονται όλα τα επιρρήματα μηχανικά, γι’ αυτό μάθε και τα συχνά ως ξεχωριστές λέξεις.
- Μιλάς πολύ γρήγορα!Μιλάς πολύ γρήγορα!
- Η Άννα μαγειρεύει πολύ καλά.Η Άννα μαγειρεύει πολύ καλά.
- Τον βλέπω συχνά στην αγορά.Τον βλέπω συχνά στην αγορά.
Τα επιρρήματα σε -ως
Πολλά συχνά επιρρήματα τελειώνουν σε -ως: ακριβώς, ευτυχώς, δυστυχώς, συνήθως, επίσης. Μερικά επίθετα σχηματίζουν και τύπο σε -α και τύπο σε -ως, αλλά οι δύο τύποι δεν είναι πάντοτε εναλλάξιμοι. Για παράδειγμα: Είμαι καλά, αλλά Καλώς ήρθες! Μάθε τις καθιερωμένες χρήσεις μέσα σε φράσεις.
- Δυστυχώς δεν μπορώ να έρθω.Δυστυχώς δεν μπορώ να έρθω.
- Συνήθως πίνω καφέ το πρωί.Συνήθως πίνω καφέ το πρωί.
- Καλώς ήρθες στο σπίτι μας!Καλώς ήρθες στο σπίτι μας!
Τόπος και χρόνος: τα απαραίτητα
Τα επιρρήματα τόπου απαντούν κυρίως στην ερώτηση πού;: εδώ, εκεί, πάνω, κάτω, μέσα, έξω, κοντά, μακριά. Τα επιρρήματα χρόνου απαντούν σε ερωτήσεις όπως πότε; ή πόσο συχνά;: τώρα, μετά, πριν, πάντα, ποτέ, συχνά, νωρίς, αργά. Οι λέξεις αυτές μαθαίνονται ως έχουν και δεν κλίνονται.
- Τα κλειδιά είναι εδώ, όχι εκεί.Τα κλειδιά είναι εδώ, όχι εκεί.
- Ξυπνάω πάντα νωρίς.Ξυπνάω πάντα νωρίς.
- Πάμε τώρα ή μετά;Πάμε τώρα ή μετά;
| τόπος | χρόνος |
|---|---|
| εδώ — εκεί | τώρα — μετά |
| πάνω — κάτω | πριν — αργότερα |
| μέσα — έξω | πάντα — ποτέ |
| κοντά — μακριά | νωρίς — αργά |
Σύγκριση με το πιο
Για σύγκριση χρησιμοποιούμε πιο + επίρρημα: Μίλα πιο αργά. Οδήγησε πιο προσεκτικά. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει και μονολεκτικός τύπος, όπως γρηγορότερα ή καλύτερα. Πρόσεξε το ανώμαλο καλά → καλύτερα: Σήμερα μιλάει καλύτερα.
- Μίλα πιο αργά, σε παρακαλώ.Μίλα πιο αργά, σε παρακαλώ.
- Οδήγησε πιο προσεκτικά!Οδήγησε πιο προσεκτικά!
- Σήμερα μιλάει καλύτερα.Σήμερα μιλάει καλύτερα.
Σειρά σου
Επίθετο ή επίρρημα; Διάλεξε τον σωστό τύπο.