Ρήματα με δύο αντικείμενα: μου δίνεις το βιβλίο;
Πώς δηλώνουμε ποιος παίρνει κάτι και τι παίρνει: μου δίνεις, της λέω, σας στέλνω — και πότε χρησιμοποιούμε δύο αιτιατικές.
Δύο τρόποι για το «σε κάποιον»
Για το πρόσωπο που παίρνει κάτι χρησιμοποιούμε είτε πλήρη φράση με σε + αιτιατική («Δίνω το βιβλίο στον Νίκο») είτε τον σύντομο τύπο της αντωνυμίας πριν από το ρήμα («Του δίνω το βιβλίο»). Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τα δύο για έμφαση ή διευκρίνιση: «Του το δίνω αύριο, του Νίκου».
- Δίνω το βιβλίο στον Νίκο.Δίνω το βιβλίο στον Νίκο.
- Του δίνω το βιβλίο.Του δίνω το βιβλίο.
- Του Νίκου του δίνω το βιβλίο.Του Νίκου του δίνω το βιβλίο.
μου το…: η σειρά των δύο αντωνυμιών
Όταν έχουμε δύο σύντομες αντωνυμίες, πρώτα έρχεται ο τύπος της γενικής και μετά ο τύπος της αιτιατικής, συνήθως πριν από το ρήμα: «Μου το έδωσε», «Σου τα στέλνω», «Της την έφερα». Στην καταφατική προστακτική μπαίνουν μετά το ρήμα: «Δώσε μου το!», «Φέρε της την!». Συχνά ρήματα είναι τα δίνω, λέω, στέλνω, δείχνω, φέρνω και διαβάζω.
- Μου το έδωσε χθες.Μου το έδωσε χθες.
- Της την έφερα το πρωί.Της την έφερα το πρωί.
- Δώσε μου το, σε παρακαλώ!Δώσε μου το, σε παρακαλώ!
σε ρωτάω κάτι: η διπλή αιτιατική
Ορισμένα ρήματα συντάσσονται με δύο αιτιατικές: το πρόσωπο και το πράγμα («Σε ρωτάω κάτι», «Μας διδάσκει ελληνικά», «Θα σε κεράσω έναν καφέ»). Άλλα ρήματα χρησιμοποιούν σύντομη αντωνυμία σε τύπο γενικής: «μου αρέσει», «μου μοιάζει», «μου πάει» («Σου πάει πολύ το πράσινο!»).
- Σε ρωτάω κάτι.Σε ρωτάω κάτι.
- Μας διδάσκει ελληνικά.Μας διδάσκει ελληνικά.
- Θα σε κεράσω έναν καφέ.Θα σε κεράσω έναν καφέ.
- Σου πάει πολύ το πράσινο!Σου πάει πολύ το πράσινο!
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς λέμε «δίνω κάτι σε κάποιον» στα ελληνικά;
Με δύο τρόπους: με τον πλήρη τύπο «σε» + αιτιατική — «Δίνω το βιβλίο στον Νίκο» — ή με τη σύντομη αντωνυμία σε γενική ΠΡΙΝ από το ρήμα — «Του δίνω το βιβλίο». Οι δύο συνδυάζονται για έμφαση: «Του Νίκου του δίνω το βιβλίο».
Με ποια σειρά μπαίνουν δύο αντωνυμίες όπως «μου το»;
Πάντα γενική ΚΑΙ ΜΕΤΑ αιτιατική, και οι δύο πριν από το ρήμα: «Μου το έδωσε», «Σου τα στέλνω», «Της την έφερα». Στην προστακτική πηγαίνουν ΠΙΣΩ: «Δώσε μου το!», «Φέρε της την!».
Ποια ελληνικά ρήματα παίρνουν δύο αιτιατικές;
Κυρίως τρία: το «ρωτάω» («Σε ρωτάω κάτι»), το «διδάσκω» («Μας διδάσκει ελληνικά») και το «κερνάω» («Θα σε κεράσω έναν καφέ»). Πρόσεξε και τα ρήματα που θέλουν μόνο γενική: «μου αρέσει», «μου μοιάζει», «Σου πάει το κόκκινο!».