Αυτό το βιβλίο ή εκείνο; Οι δεικτικές αντωνυμίες
Μάθε να δείχνεις κάτι κοντινό ή μακρινό και να σχηματίζεις σωστά φράσεις όπως «αυτό το βιβλίο» και «εκείνη η μέρα».
Αυτός εδώ, εκείνος εκεί
Το «αυτός» δείχνει συνήθως κάτι κοντινό ή παρόν στη συζήτηση, ενώ το «εκείνος» κάτι πιο μακρινό στον χώρο, στον χρόνο ή στη σκέψη: Αυτός είναι ο αδερφός μου. Εκείνη η μέρα ήταν δύσκολη. Και οι δύο αντωνυμίες αλλάζουν τύπο ανάλογα με το γένος, τον αριθμό και την πτώση.
- Αυτός είναι ο αδερφός μου.Αυτός είναι ο αδερφός μου.
- Εκείνη η μέρα ήταν δύσκολη.Εκείνη η μέρα ήταν δύσκολη.
- Αυτό το βιβλίο είναι δικό μου, εκείνο είναι δικό σου.Αυτό το βιβλίο είναι δικό μου, εκείνο είναι δικό σου.
| αρσενικό | θηλυκό | ουδέτερο | |
|---|---|---|---|
| κοντά | αυτός | αυτή | αυτό |
| μακριά | εκείνος | εκείνη | εκείνο |
| πληθυντικός | αυτοί / εκείνοι | αυτές / εκείνες | αυτά / εκείνα |
Με ουσιαστικό: αυτό το βιβλίο
Όταν η δεικτική αντωνυμία συνοδεύει ουσιαστικό, χρειάζεται και οριστικό άρθρο: αυτό το βιβλίο, εκείνη η γυναίκα, αυτοί οι φίλοι μου. Μπορεί επίσης να μπει μετά από ολόκληρη την ονοματική φράση: το βιβλίο αυτό, η γυναίκα εκείνη. Δεν λέμε «αυτό βιβλίο».
- Αυτό το τραγούδι μου αρέσει πολύ.Αυτό το τραγούδι μου αρέσει πολύ.
- Εκείνο το καλοκαίρι δεν το ξεχνάω.Εκείνο το καλοκαίρι δεν το ξεχνάω.
Τέτοιος και τόσος: είδος και ποσότητα
Το «τέτοιος» δείχνει είδος ή ποιότητα: Δεν λέμε τέτοια πράγματα! Το «τόσος» δείχνει ποσότητα ή βαθμό: Μην τρως τόσο ψωμί! Και τα δύο συμφωνούν με το ουσιαστικό: τέτοια συμπεριφορά, τέτοιο πρόβλημα, τόσοι άνθρωποι, τόσες μέρες. Για να ρωτήσουμε χρησιμοποιούμε αντίστοιχα «τι είδους;» ή «πόσος/πόση/πόσο;».
- Δεν λέμε τέτοια πράγματα!Δεν λέμε τέτοια πράγματα!
- Μην τρως τόσο ψωμί!Μην τρως τόσο ψωμί!
- Ποια μπλούζα θέλεις;Ποια μπλούζα θέλεις;
- Πόσες μέρες μένεις στην Αθήνα;Πόσες μέρες μένεις στην Αθήνα;
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί λέμε «αυτό το βιβλίο» και όχι «αυτό βιβλίο»;
Γιατί πριν από ουσιαστικό η δεικτική αντωνυμία ΑΠΑΙΤΕΙ το οριστικό άρθρο: «αυτό το βιβλίο», «εκείνη η γυναίκα». Χωρίς το άρθρο η φράση είναι λάθος — είναι το πιο συχνό λάθος εδώ.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο «αυτός» και στο «εκείνος»;
Το «αυτός» δείχνει ό,τι είναι κοντά, το «εκείνος» ό,τι είναι μακριά, στον χώρο, στον χρόνο ή στη σκέψη: «Αυτός είναι ο αδερφός μου», «Εκείνη η μέρα ήταν δύσκολη». Και τα δύο κλίνονται σαν επίθετα σε -ος.
Τι σημαίνουν το «τέτοιος» και το «τόσος»;
Το «τέτοιος» σημαίνει «αυτού του είδους»: «Δεν λέμε τέτοια πράγματα!». Το «τόσος» σημαίνει «τόσο μεγάλος, τόση ποσότητα»: «Μην τρως τόσο ψωμί!». Και τα δύο συμφωνούν με το ουσιαστικό.