Με βλέπεις, μου μιλάς: οι σύντομοι τύποι των αντωνυμιών
Μάθε πότε λέμε «με/σε/τον», πότε «μου/σου/του» και πότε χρησιμοποιούμε τους δυνατούς τύπους «εμένα/εσένα».
Με βλέπει: ποιον βλέπει;
Οι σύντομοι ή αδύνατοι τύποι αντικαθιστούν ένα πρόσωπο ή πράγμα που είναι το άμεσο αντικείμενο του ρήματος: Με βλέπεις; Σε ακούω. Τον ξέρω. Την αγαπάω. Το θέλω. Συνήθως μπαίνουν ακριβώς πριν από το ρήμα. Στην άρνηση, το «δεν» προηγείται: Δεν σε ακούω. Με θετική προστακτική μπαίνουν μετά: Άκουσέ με!
- Με βλέπεις;Με βλέπεις;
- Δεν σε ακούω.Δεν σε ακούω.
- Άκουσέ με!Άκουσέ με!
| ενικός | πληθυντικός | |
|---|---|---|
| α΄ | με | μας |
| β΄ | σε | σας |
| γ΄ | τον / την / το | τους / τις / τα |
Εμένα με βλέπει: έμφαση και αντίθεση
Όταν θέλουμε έμφαση ή αντίθεση, προσθέτουμε τον δυνατό τύπο χωρίς να αφαιρούμε τον σύντομο: Εμένα με ξέρει, εσένα όχι! Μετά από προθέσεις χρησιμοποιούμε δυνατό τύπο: για εσένα, χωρίς αυτόν, από εμάς. Προσοχή σε συνηθισμένες φράσεις με σύντομο τύπο, όπως «μαζί μου» και «μπροστά σου».
- Εμένα με ξέρει, εσένα όχι!Εμένα με ξέρει, εσένα όχι!
- Αυτό το δώρο είναι για εσένα.Αυτό το δώρο είναι για εσένα.
- Έλα μαζί μου.Έλα μαζί μου.
Μου μιλάει: σε ποιον μιλάει;
Οι τύποι «μου, σου, του/της/του, μας, σας, τους» δείχνουν συνήθως τον παραλήπτη ή το πρόσωπο προς το οποίο κατευθύνεται κάτι: Μου δίνεις το αλάτι; Σου γράφω. Της μιλάω. Με πλήρες όνομα χρησιμοποιούμε «σε + αιτιατική»: Δίνω το βιβλίο στον Νίκο. Έτσι ξεχωρίζουμε το «Με βλέπει» (βλέπει εμένα) από το «Μου μιλάει» (μιλάει σε εμένα).
- Μου δίνεις το αλάτι;Μου δίνεις το αλάτι;
- Της μιλάω κάθε μέρα.Της μιλάω κάθε μέρα.
- Δίνω το βιβλίο στον Νίκο.Δίνω το βιβλίο στον Νίκο.
| πρόσωπο | ποιον; / τι; | σε ποιον; |
|---|---|---|
| εγώ | με | μου |
| εσύ | σε | σου |
| αυτός / αυτή / αυτό | τον / την / το | του / της / του |
| εμείς | μας | μας |
| εσείς | σας | σας |
| αυτοί / αυτές / αυτά | τους / τις / τα | τους |
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε λέμε «με» και πότε «εμένα»;
Ο σύντομος τύπος (με, σε, τον) μπαίνει ακριβώς πριν από το ρήμα: «Με βλέπεις;». Ο δυνατός τύπος (εμένα, εσένα, αυτόν) δείχνει έμφαση ή αντίθεση — «Εμένα με ξέρει, εσένα όχι!» — και μπαίνει πάντα μετά από πρόθεση: «για εσένα», «με εμένα».
Πού μπαίνει η αντωνυμία στην άρνηση;
Πρώτα το «δεν», μετά η σύντομη αντωνυμία, μετά το ρήμα: «Δεν σε ακούω». Η αντωνυμία δεν μπαίνει ποτέ πριν από το «δεν».
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο «με» και στο «μου»;
Το «με» είναι αντικείμενο σε αιτιατική: «Με βλέπεις;». Το «μου» είναι έμμεσο αντικείμενο, σε ποιον δίνουμε ή λέμε κάτι: «Μου δίνεις το αλάτι;». Με ολόκληρο ουσιαστικό λέμε «σε» + αιτιατική: «Δίνω το βιβλίο στον Νίκο».