Zelfstandige naamwoorden met oude verbuiging
Το ύδωρ, το γάλα, το τέρας: zelfstandige naamwoorden waarvan de stam in de genitief verandert, vooral nog te vinden in samenstellingen en vaste uitdrukkingen.
De verborgen stam
De genitief laat soms een stam zien die je uit de nominatief niet direct kunt afleiden. Juist die stam komt terug in geleerde en wetenschappelijke samenstellingen.
- Η ποιότητα του πόσιμου ύδατος ελέγχεται τακτικά.De kwaliteit van het drinkwater wordt regelmatig gecontroleerd.
- Αποφεύγει τα προϊόντα γάλακτος.Ze vermijdt producten op basis van melk.
- Πάσχει από χρόνια νόσο του ήπατος.Hij lijdt aan een chronische leverziekte.
| ονομαστική | γενική | θέμα | σύνθετα |
|---|---|---|---|
| το ύδωρ | του ύδατος | υδατ- | υδάτινος, υδατογραφία |
| το γάλα | του γάλακτος | γαλακτ- | γαλακτοκομικά |
| το τέρας | του τέρατος | τερατ- | τεράστιος, τερατώδης |
| το ήπαρ | του ήπατος | ηπατ- | ηπατίτιδα |
| το φρέαρ | του φρέατος | φρεατ- | φρεάτιο |
| το κρέας | του κρέατος | κρεατ- | κρεατοφαγία |
| το πυρ | του πυρός | πυρ- | πυροσβέστης, πυρκαγιά |
Waar kom je deze vormen nog tegen?
Het gewone woord is vaak vervangen («το νερό» in plaats van «το ύδωρ»), maar de oude stam leeft voort in woorden als «υδραυλικός», «ύδρευση» en «αφυδάτωση». Herkenning van die stam helpt je veel geleerde woorden te begrijpen.
Hetzelfde onderwerp op andere niveaus
Veelgestelde vragen
Waarom wordt «το ύδωρ» in de genitief «του ύδατος»?
Dit zijn zelfstandige naamwoorden met een oude verbuiging; hun stam wordt duidelijk in andere naamvallen, vooral de genitief: «το ύδωρ» → «του ύδατος», «το γάλα» → «του γάλακτος», «το ήπαρ» → «του ήπατος». Die stam vind je ook terug in geleerde samenstellingen.
Zeggen Grieken in het dagelijks leven nog «ύδωρ»?
Zelden. In het dagelijks Grieks zeg je «το νερό» (‘water’). Maar de oude stam komt in veel afgeleide woorden voor: «ύδρευση» (watervoorziening), «υδραυλικός» (loodgieter) en «αφυδάτωση» (uitdroging).
Hoe helpt kennis van deze stammen bij het leren van woorden?
Als je de minder zichtbare stam herkent, kun je veel geleerde woorden begrijpen zonder steeds een woordenboek te raadplegen. Bij «γάλακτος» hoort «γαλακτοκομικά» (‘zuivelproducten’); de stam van «ήπατος» komt voor in «ηπατίτιδα» (‘hepatitis’).