Onverbuigbare zelfstandige naamwoorden en dubbele meervouden
το ταξί en το σινεμά veranderen nooit; ο χρόνος heeft twee meervouden met een verschillende betekenis: οι χρόνοι en τα χρόνια.
Onveranderlijke woorden: reizende woorden
Veel nieuwere leenwoorden zijn onveranderlijk: «το ταξί — του ταξί — τα ταξί», «το σινεμά — του σινεμά — τα σινεμά», «το μετρό», «η σεζόν». Maar niet elk vreemd woord blijft onveranderd: oudere leenwoorden kunnen in de Griekse verbuiging zijn opgenomen, zoals «ο καφές — του καφέ — οι καφέδες». Bij onveranderlijke woorden wijzigen alleen het lidwoord en zo nodig de zinsbouw: «των πάρτι», «με δύο ταξί».
- Πήγαμε στο κέντρο με δύο ταξί.We gingen met twee taxi’s naar het centrum.
- Η ταινία παίζει σε τρία σινεμά.De film draait in drie bioscopen.
- Ο θόρυβος των πάρτι ενοχλεί τους γείτονες.Het lawaai van de feesten stoort de buren.
- Ήπια δύο καφέδες σήμερα.Ik heb vandaag twee kopjes koffie gedronken.
Zelfstandige naamwoorden met twee meervouden
Sommige mannelijke zelfstandige naamwoorden hebben twee gangbare meervouden: één mannelijk en één onzijdig, met een verschil in betekenis of stijl. «ο χρόνος» geeft «οι χρόνοι» voor tijdsperioden of werkwoordstijden, maar «τα χρόνια» voor jaren en leeftijd. «ο λόγος» geeft «οι λόγοι» voor redenen of redeneringen, maar «τα λόγια» voor uitgesproken woorden. Bij «ο βράχος» bestaan «οι βράχοι» en «τα βράχια», zonder altijd een sterk betekenisverschil. Leer elk paar met zijn betekenis; dit is geen algemene regel die je vrij kunt toepassen.
- Μένω εδώ πέντε χρόνια.Ik woon hier al vijf jaar.
- Οι χρόνοι του ρήματος είναι οκτώ.Het werkwoord heeft acht tijden.
- Για ποιους λόγους άργησες;Om welke redenen was je te laat?
- Τα λόγια του με έπεισαν.Zijn woorden overtuigden me.
| ενικός | πληθυντικός Ι | πληθυντικός ΙΙ |
|---|---|---|
| ο χρόνος | οι χρόνοι (περίοδοι, γραμματική) | τα χρόνια (έτη, ηλικία, διάρκεια) |
| ο λόγος | οι λόγοι (αιτίες) | τα λόγια (κουβέντες) |
| ο βράχος | οι βράχοι | τα βράχια |
| ο δεσμός | οι δεσμοί | τα δεσμά (αλυσίδες) |
In alledaagse uitdrukkingen
«Πόσων χρονών είσαι;» betekent ‘Hoe oud ben je?’; «χρονών» is de genitief meervoud bij «τα χρόνια». Andere uitdrukkingen zijn «Χρόνια πολλά!» (Gefeliciteerd!), «Τα λόγια σου με πλήγωσαν» (Je woorden deden me pijn) en «Για ποιους λόγους;» (Om welke redenen?).
- Πόσων χρονών είσαι;Hoe oud ben je?
- Χρόνια πολλά!Van harte gefeliciteerd!
- Τα λόγια σου με πλήγωσαν.Je woorden deden me pijn.
Nu jij
Kies de juiste vorm.
Veelgestelde vragen
Waarom verandert «το ταξί» niet in het meervoud?
«ταξί» is een leenwoord dat onveranderd blijft; alleen het lidwoord verandert: «το ταξί / του ταξί / τα ταξί». Dat geldt ook voor «το σινεμά», «το μετρό» en «η σεζόν». Bijvoorbeeld: «Πήγαμε στο κέντρο με δύο ταξί» (We gingen met twee taxi’s naar het centrum). Niet alle leenwoorden zijn echter onveranderlijk.
Wat is het verschil tussen «οι χρόνοι» en «τα χρόνια»?
Beide zijn meervoudsvormen van «ο χρόνος», maar hebben een andere betekenis. «οι χρόνοι» verwijst onder meer naar werkwoordstijden («Οι χρόνοι του ρήματος είναι οκτώ») of tijdsperioden; «τα χρόνια» gaat over jaren en leeftijd («Μένω εδώ πέντε χρόνια» — Ik woon hier al vijf jaar).
Hoe vraag je in het Grieks naar iemands leeftijd?
Je zegt «Πόσων χρονών είσαι;» (Hoe oud ben je?). «χρονών» is de genitief meervoud bij «τα χρόνια». Ook «Χρόνια πολλά!» gebruikt deze vorm. Een vergelijkbaar paar is «ο λόγος → τα λόγια»: «Τα λόγια σου με πλήγωσαν» (Je woorden deden me pijn).