Nomi invariabili e a doppio plurale
το ταξί, το σινεμά non cambiano mai; ο χρόνος ha due plurali che non dicono la stessa cosa — οι χρόνοι e τα χρόνια.
Gli invariabili: le parole viaggiatrici
I prestiti non si declinano: το ταξί / του ταξί / τα ταξί, το σινεμά, το μετρό, η σεζόν… La regola: se la parola viene da fuori e non finisce come un nome greco, cambia solo l’articolo.
- Πήγαμε στο κέντρο με δύο ταξί.Siamo andati in centro con due taxi.
- Η ταινία παίζει σε τρία σινεμά.Il film è in programmazione in tre cinema.
- Ο θόρυβος των πάρτι ενοχλεί τους γείτονες.Il rumore delle feste disturba i vicini.
- Ήπια δύο καφέδες σήμερα.Oggi ho bevuto due caffè.
I doppi plurali
Alcuni maschili hanno un plurale maschile E uno neutro, con sensi diversi. ο χρόνος: οι χρόνοι (i tempi grammaticali) / τα χρόνια (gli anni). ο λόγος: οι λόγοι (le ragioni, i discorsi) / τα λόγια (le parole). ο βράχος: οι βράχοι / τα βράχια (le rocce). Il plurale neutro è il più concreto e il più comune.
- Μένω εδώ πέντε χρόνια.Vivo qui da cinque anni.
- Οι χρόνοι του ρήματος είναι οκτώ.Il verbo ha otto tempi.
- Για ποιους λόγους άργησες;Per quali ragioni sei in ritardo?
- Τα λόγια του με έπεισαν.Le sue parole mi hanno convinto.
| ενικός | πληθυντικός Ι | πληθυντικός ΙΙ |
|---|---|---|
| ο χρόνος | οι χρόνοι (περίοδοι, γραμματική) | τα χρόνια (έτη, ηλικία, διάρκεια) |
| ο λόγος | οι λόγοι (αιτίες) | τα λόγια (κουβέντες) |
| ο βράχος | οι βράχοι | τα βράχια |
| ο δεσμός | οι δεσμοί | τα δεσμά (αλυσίδες) |
Nelle espressioni correnti
Πόσων χρονών είσαι; (quanti anni hai?) usa il genitivo di τα χρόνια. Χρόνια πολλά! (auguri), τα λόγια σου με πλήγωσαν (le tue parole), για ποιους λόγους; (per quali ragioni?).
- Πόσων χρονών είσαι;Quanti anni hai?
- Χρόνια πολλά!Tanti auguri!
- Τα λόγια σου με πλήγωσαν.Le tue parole mi hanno ferito.
Tocca a voi
Scegliete la forma corretta.
Domande frequenti
Perché «το ταξί» non cambia mai al plurale?
Perché è un prestito che non finisce come un sostantivo greco: cambia solo l’articolo — «το ταξί / του ταξί / τα ταξί». Lo stesso vale per «το σινεμά», «το μετρό», «η σεζόν»: «Πήγαμε στο κέντρο με δύο ταξί» (siamo andati in centro con due taxi).
Qual è la differenza tra «οι χρόνοι» e «τα χρόνια»?
Sono entrambi plurali di «ο χρόνος», ma non dicono la stessa cosa: «οι χρόνοι» = i tempi verbali («Οι χρόνοι του ρήματος είναι οκτώ»), «τα χρόνια» = gli anni («Μένω εδώ πέντε χρόνια» — abito qui da cinque anni).
Come si chiede l’età di qualcuno in greco?
Si dice «Πόσων χρονών είσαι;» — «χρονών» è il genitivo di «τα χρόνια». Dalla stessa famiglia vengono «Χρόνια πολλά!» (buon compleanno) e, da «ο λόγος», il plurale «τα λόγια»: «Τα λόγια σου με πλήγωσαν» (le tue parole mi hanno ferito).