Ευγένεια και προσφώνηση: εσύ, εσείς, θα ήθελα
Πώς επιλέγουμε εσύ ή εσείς και πώς κάνουμε ένα αίτημα πιο ευγενικό με θα ήθελα, θα μπορούσατε και παρακαλώ.
Ο πληθυντικός ευγενείας
Ο πληθυντικός ευγενείας χρησιμοποιείται συχνά σε επίσημες ή πρώτες επαφές: «Πώς είστε;», «Θέλετε καφέ;». Το επίθετο συμφωνεί με το πρόσωπο που απευθυνόμαστε: «Είστε κουρασμένη;» σε γυναίκα, «Είστε κουρασμένος;» σε άντρα. Το εσύ ή το εσείς εξαρτάται από την ηλικία, την οικειότητα, τον χώρο και την προτίμηση των συνομιλητών· δεν υπάρχει ένας κανόνας για όλους τους συναδέλφους.
- Πώς είστε, κύριε Δημητρίου;Πώς είστε, κύριε Δημητρίου;
- Είστε κουρασμένη, κυρία Ελένη;Είστε κουρασμένη; (ρήμα στον πληθυντικό, επίθετο στον ενικό θηλυκό)
- Είστε κουρασμένος, κύριε Νίκο;Είστε κουρασμένος; (το ρήμα μένει πληθυντικό, αλλάζει μόνο το επίθετο)
- Μπορούμε να μιλάμε στον ενικό;Μπορούμε να μιλάμε στον ενικό;
Πώς μαλακώνει το αίτημα
Μπορούμε να κάνουμε το αίτημα σταδιακά πιο ευγενικό: «Θέλω έναν καφέ» → «Θα ήθελα έναν καφέ» → «Μήπως θα μπορούσατε να…;». Το «μήπως» δηλώνει συχνά διακριτικότητα ή αβεβαιότητα, αλλά δεν ταιριάζει σε κάθε ερώτηση. Η λέξη «παρακαλώ» παραμένει ο πιο απλός δείκτης ευγένειας.
- Θέλω έναν καφέ.Θέλω έναν καφέ. (άμεσο)
- Θα ήθελα έναν καφέ, παρακαλώ.Θα ήθελα έναν καφέ, παρακαλώ. (πιο ευγενικό)
- Μήπως θα μπορούσατε να με βοηθήσετε;Μήπως θα μπορούσατε να με βοηθήσετε; (το πιο διακριτικό)
- Μήπως ξέρετε πού είναι η στάση;Μήπως ξέρετε πού είναι η στάση;
Κοινωνικά τελετουργικά
Καλή όρεξη, στην υγειά μας/σας, καλό ταξίδι, καλή εβδομάδα, καλό μήνα, περαστικά, συλλυπητήρια, με γεια. Το σωστό ευχετικό στη σωστή στιγμή αξίζει όσο όλες οι δευτερεύουσες του κόσμου.
- Καλή όρεξη!Καλή όρεξη!
- Στην υγειά μας!Στην υγειά μας!
- Περαστικά!Περαστικά!
- Με γεια το καινούριο σου παλτό!Με γεια το καινούριο σου παλτό!
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.