Ιδιόμορφα επίθετα: διεθνής, βαθύς, πολύς
Κλίση και συμφωνία σε συχνά επίθετα που δεν ακολουθούν το απλό -ος/-η/-ο: διεθνής, βαθύς και πολύς.
-ής, -ής, -ές: ο διεθνής, το διεθνές
Αρσενικό και θηλυκό ίδια (-ής), ουδέτερο σε -ές: ο διεθνής οργανισμός, η διεθνής ομάδα, το διεθνές δίκαιο. Πληθυντικός: οι διεθνείς, τα διεθνή. Ίδια οικογένεια: συνεχής, ακριβής, ασφαλής, συνήθης, ευγενής.
- Το διεθνές δίκαιο προστατεύει τους πρόσφυγες.Το διεθνές δίκαιο προστατεύει τους πρόσφυγες.
- Η διεθνής ομάδα συνεδρίασε στη Γενεύη.Η διεθνής ομάδα συνεδρίασε στη Γενεύη.
- Χρειάζομαι το ακριβές ποσό.Χρειάζομαι το ακριβές ποσό.
- Ο θόρυβος ήταν συνεχής όλη τη νύχτα.Ο θόρυβος ήταν συνεχής όλη τη νύχτα.
| ενικός | πληθυντικός | |
|---|---|---|
| ο/η | διεθνής | διεθνείς |
| το | διεθνές | διεθνή |
| γενική | του διεθνούς / της διεθνούς | των διεθνών |
-ύς, -ιά, -ύ: βαθύς, βαθιά, βαθύ
Μερικά συχνά επίθετα σε -ύς σχηματίζουν το θηλυκό σε -ιά και το ουδέτερο σε -ύ: βαθύς–βαθιά–βαθύ, πλατύς–πλατιά–πλατύ, βαρύς–βαριά–βαρύ. Ο αρσενικός πληθυντικός του «βαθύς» είναι «βαθιοί» στην καθημερινή χρήση και «βαθείς» σε πιο λόγιο ύφος· λέμε όμως «τα βαθιά νερά». Στον καφέ ακούμε «έναν βαρύ γλυκό».
- Η θάλασσα εδώ είναι πολύ βαθιά.Η θάλασσα εδώ είναι πολύ βαθιά.
- Μη μπαίνεις στα βαθιά νερά.Μη μπαίνεις στα βαθιά νερά.
- Έναν βαρύ γλυκό, παρακαλώ.Έναν βαρύ γλυκό, παρακαλώ.
- Ο δρόμος είναι πλατύς και φωτεινός.Ο δρόμος είναι πλατύς και φωτεινός.
πολύς, πολλή, πολύ — το τρίο-παγίδα
«Πολύς καφές», «πολλή δουλειά», «πολύ νερό», αλλά «δουλεύω πολύ». Στον πληθυντικό λέμε «πολλοί», «πολλές», «πολλά». Πρόσεξε ότι το επίρρημα «πολύ» δεν παίρνει ούτε -ς ούτε δεύτερο λ.
- Πολύς κόσμος περίμενε έξω.Πολύς κόσμος περίμενε έξω.
- Έχω πολλή δουλειά σήμερα.Έχω πολλή δουλειά σήμερα.
- Δεν πίνω πολύ νερό.Δεν πίνω πολύ νερό.
- Δουλεύω πολύ αυτόν τον καιρό.Δουλεύω πολύ αυτόν τον καιρό.
Λέξεις σε -άς και -άδικο: προφορικά ουσιαστικά
Πρόκειται κυρίως για οικεία, προφορικά ουσιαστικά: ο ψαράς, ο φαγάς, ο υπναράς. Πολλές λέξεις σε -άδικο δηλώνουν χώρο ή κατάστημα: το ψαράδικο, το κρεατάδικο, το ουζάδικο, το σουβλατζίδικο. Συχνά συνυπάρχουν με πιο ουδέτερες λέξεις σε -είο, όπως το κρεοπωλείο.
- Ο ψαράς γύρισε με άδεια δίχτυα.Ο ψαράς γύρισε με άδεια δίχτυα.
- Πήγαμε στο ψαράδικο της γωνίας.Πήγαμε στο ψαράδικο της γωνίας.
- Ο μικρός είναι υπναράς.Ο μικρός είναι υπναράς.
- Το βράδυ βρεθήκαμε σε ένα ουζάδικο.Το βράδυ βρεθήκαμε σε ένα ουζάδικο.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.