Έμφαση και εστίαση
Εγώ ήμουν που τηλεφώνησα · Τον Νίκο τον είδα χθες: δομές που δίνουν έμφαση σε ένα συγκεκριμένο στοιχείο.
Η διχοτόμηση: αυτός ήταν που…
Για να απομονώσεις τον υπεύθυνο: Εγώ ήμουν που σου τηλεφώνησα. Η Μαρία είναι που ξέρει τα καλά μέρη. Το είμαι συμφωνεί με το εστιασμένο στοιχείο.
- Εγώ σου τηλεφώνησα χθες.Ουδέτερη σειρά: η πληροφορία δίνεται χωρίς έμφαση.
- Εγώ ήμουν που σου τηλεφώνησα χθες.Εστίαση στο υποκείμενο: εγώ, όχι κάποιος άλλος.
- Χθες ήταν που σου τηλεφώνησα, όχι προχθές.Εστίαση στον χρόνο: χθες, όχι άλλη μέρα.
Η προτασσόμενη εστίαση: Τον Νίκο τον είδα
Το αντικείμενο πάει μπροστά ΚΑΙ διπλασιάζεται με αντωνυμία: Τον Νίκο τον είδα χθες. Ο διπλασιασμός είναι υποχρεωτικός. Το ίδιο με τη γενική: Της Μαρίας της αρέσει ο χορός.
- Είδα τον Νίκο χθες.Ουδέτερη σειρά: ρήμα – αντικείμενο, χωρίς διπλασιασμό.
- Τον Νίκο τον είδα χθες.Το αντικείμενο προτάσσεται και διπλασιάζεται: θέμα της κουβέντας ο Νίκος.
- Χθες τον είδα τον Νίκο.Έμφαση στο «χθες»· ο Νίκος επαναλαμβάνεται στο τέλος ως γνωστή πληροφορία.
Εμφατική παραχώρηση: ό,τι κι αν, και να
Ό,τι κι αν πεις, δεν αλλάζω γνώμη. Όσο κι αν προσπάθησα, δεν τα κατάφερα. Και να θέλω, δεν μπορώ. Αυτές οι δομές είναι το αλάτι της προφορικής επιχειρηματολογίας του Γ2.
- Ό,τι κι αν πεις, δεν αλλάζω γνώμη.Ό,τι κι αν πεις, δεν αλλάζω γνώμη.
- Όσο κι αν επιμείνεις, δεν αλλάζω γνώμη.Όσο κι αν επιμείνεις, δεν αλλάζω γνώμη.
- Και να θέλω, δεν μπορώ να αλλάξω γνώμη.Και να θέλω, δεν μπορώ να αλλάξω γνώμη.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς λέμε στα ελληνικά «εγώ τηλεφώνησα, όχι κάποιος άλλος»;
Με δομή εστίασης: «Εγώ ήμουν που σου τηλεφώνησα». Το «είμαι» συμφωνεί με το στοιχείο που τονίζουμε: «Χθες ήταν που σου τηλεφώνησα».
Γιατί στο «Τον Νίκο τον είδα» επαναλαμβάνεται η αντωνυμία;
Πρόκειται για αναδίπλωση: το αντικείμενο πάει μπροστά και διπλασιάζεται με αδύνατο τύπο — «Τον Νίκο τον είδα χθες». Η επανάληψη είναι υποχρεωτική· το ίδιο και στη γενική: «Της Μαρίας της αρέσει ο χορός».
Πώς λέμε «ό,τι και να πεις, δεν αλλάζω γνώμη» με έμφαση;
«Ό,τι κι αν πεις, δεν αλλάζω γνώμη». Με το ίδιο καλούπι: «Όσο κι αν προσπάθησα…», «Και να θέλω, δεν μπορώ».