Οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Η Μακεδονία ήταν ένα βασίλειο στον βορρά της Ελλάδας. Εκεί γεννήθηκε ο Αλέξανδρος, το 356 π.Χ. Ο πατέρας του, ο βασιλιάς Φίλιππος Β΄, είχε κάνει τη Μακεδονία δυνατή και είχε φτιάξει έναν ισχυρό στρατό. Όταν ο Αλέξανδρος ήταν περίπου δεκατριών χρονών, ο Φίλιππος κάλεσε τον διάσημο φιλόσοφο Αριστοτέλη για να γίνει δάσκαλός του. Ο συγγραφέας Πλούταρχος λέει ότι μελετούσαν μαζί στη Μίεζα, σε ένα ήσυχο μέρος αφιερωμένο στις νύμφες. Από παιδί, ο Αλέξανδρος δάμασε επίσης ένα δύσκολο άλογο, τον Βουκεφάλα, που αργότερα τον μετέφερε σε πολλές μάχες.

Το 336 π.Χ. ο Φίλιππος δολοφονήθηκε. Ο Αλέξανδρος έγινε βασιλιάς της Μακεδονίας μόλις είκοσι χρονών. Δύο χρόνια αργότερα, το 334 π.Χ., πέρασε από την Ευρώπη στην Ασία με τον στρατό του. Στόχος του ήταν η τεράστια Περσική Αυτοκρατορία, που την κυβερνούσε ο βασιλιάς Δαρείος Γ΄. Έτσι άρχισε η μεγάλη του κατάκτηση.

Πάρε έναν χάρτη της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής και ακολούθησε τον στρατό του Αλεξάνδρου βήμα βήμα. Σήμερα η διαδρομή του περνά από πολλές διαφορετικές χώρες.

• 334 π.Χ., ο ποταμός Γρανικός (βορειοδυτική Τουρκία σήμερα): η πρώτη του μεγάλη νίκη κατά των Περσών.
• 333 π.Χ., η Ισσός (νότια Τουρκία): νικά τον Δαρείο Γ΄, που φεύγει από τη μάχη, πρώτα με το άρμα του και ύστερα με άλογο.
• 332 π.Χ., η Τύρος (Λίβανος): η πόλη πάνω σε ένα νησί αντιστέκεται για μήνες, αλλά στο τέλος πέφτει.
• 331 π.Χ., η Αίγυπτος: ο Αλέξανδρος ιδρύει την Αλεξάνδρεια δίπλα στη θάλασσα.
• 331 π.Χ., τα Γαυγάμηλα (βόρειο Ιράκ): νικά ξανά τον Δαρείο, και η Περσική Αυτοκρατορία περνά στα χέρια του.
• 326 π.Χ., ο ποταμός Υδάσπης (Πακιστάν σήμερα): νικά τον βασιλιά Πώρο, που τον περιμένει στην απέναντι όχθη με τους πολεμικούς ελέφαντές του.

Ύστερα, στον ποταμό Βέα στην Ινδία, οι κουρασμένοι στρατιώτες του αρνήθηκαν να προχωρήσουν άλλο. Βάδιζαν οκτώ χρόνια, μακριά από το σπίτι τους. Έτσι ο Αλέξανδρος αναγκάστηκε να γυρίσει πίσω.

Ο Αλέξανδρος δεν πολεμούσε μόνο. Ίδρυε και νέες πόλεις, και σε πολλές έδωσε το δικό του όνομα. Η πιο γνωστή είναι η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, που ιδρύθηκε το 331 π.Χ. στην ακτή. Ο Πλούταρχος λέει μια αστεία ιστορία γι’ αυτήν. Οι χτίστες δεν είχαν κιμωλία για να σημαδέψουν στο έδαφος το σχέδιο της πόλης, και γι’ αυτό χρησιμοποίησαν κριθαράλευρο. Τότε ήρθαν τεράστια σμήνη πουλιών και το έφαγαν όλο! Ο Αλέξανδρος ανησύχησε, αλλά οι μάντεις του είπαν ότι η πόλη θα έτρεφε κάποτε ανθρώπους από κάθε χώρα.

Κατά κάποιον τρόπο, είχαν δίκιο. Η Αλεξάνδρεια έγινε μια από τις μεγαλύτερες πόλεις του αρχαίου κόσμου. Είναι ακόμα μια μεγάλη πόλη της Αιγύπτου, και στα ελληνικά έχει ακόμα το ίδιο όνομα.

Άλλες πόλεις βρίσκονταν πολύ πιο ανατολικά, όπως η Αλεξάνδρεια Εσχάτη, δηλαδή «η πιο μακρινή Αλεξάνδρεια», στην Κεντρική Ασία. Ο Αλέξανδρος ίδρυσε ακόμα και μια πόλη στη μνήμη του αλόγου του, του Βουκεφάλα, που πέθανε μετά τη μάχη στον Υδάσπη. Ο Πλούταρχος λέει ότι έδωσε σε μια άλλη πόλη το όνομα του σκύλου του, του Περίτα.

Το 323 π.Χ. ο Αλέξανδρος αρρώστησε στη Βαβυλώνα, στο σημερινό Ιράκ. Είχε υψηλό πυρετό για περίπου δέκα μέρες και ύστερα πέθανε. Ήταν μόλις 32 χρονών, και κανείς δεν ξέρει με σιγουριά από τι πέθανε. Η αυτοκρατορία του απλωνόταν από την Ελλάδα ως την Ινδία, αλλά δεν υπήρχε διάδοχος ικανός να την κυβερνήσει.

Έτσι οι στρατηγοί του πολέμησαν μεταξύ τους για πολλά χρόνια, και στο τέλος μοίρασαν την αυτοκρατορία σε διάφορα βασίλεια. Ο Πτολεμαίος πήρε την Αίγυπτο, και η οικογένειά του βασίλεψε εκεί ως το 30 π.Χ. Ο Σέλευκος έφτιαξε ένα μεγάλο βασίλειο στην Ασία.

Στη Μακεδονία, ένας ισχυρός άνδρας, ο Κάσσανδρος, παντρεύτηκε τη Θεσσαλονίκη. Ήταν κόρη του Φιλίππου Β΄, άρα ετεροθαλής αδελφή του Αλεξάνδρου. Γύρω στο 315 π.Χ., ο Κάσσανδρος ίδρυσε μια νέα πόλη δίπλα στη θάλασσα και της έδωσε το όνομα της γυναίκας του. Αυτή η πόλη είναι η Θεσσαλονίκη, σήμερα η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας.