Geleerde voornaamwoorden: εαυτού, αλλήλων, ουδείς
De vaste wederkerende vorm, het wederkerige woord zonder nominatief en de stellige ontkenning in formeel Grieks.
«Αλλήλων»: wederkerigheid
De vormen van «αλλήλων» hebben geen nominatief: een wederkerige verwijzing als ‘elkaar’ staat niet zelfstandig als onderwerp. Je ontmoet ze in de genitief en accusatief. Dezelfde stam komt ook voor in samenstellingen zoals «αλληλεγγύη» (solidariteit), «αλληλοβοήθεια» (wederzijdse hulp) en «αλληλεπίδραση» (wisselwerking).
- Οι δύο πλευρές κατηγόρησαν η μία την άλλη.De twee partijen beschuldigden elkaar.
- Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών.Solidariteit tussen de lidstaten.
«Ουδείς» en vaste wederkerende uitdrukkingen
«Ουδείς / ουδεμία / ουδέν» is een formele tegenhanger van «κανένας»: «ουδεμία ευθύνη» (‘geen verantwoordelijkheid’), «ουδέν σχόλιο» (‘geen commentaar’). Oude wederkerende vormen leven vooral voort in vaste uitdrukkingen als «καθ’ εαυτόν», «δι’ εαυτού» en «αφ’ εαυτού». Leer die als geheel.
Hetzelfde onderwerp op andere niveaus
Veelgestelde vragen
Wat betekent «αλλήλων» en waarom heeft het geen nominatief?
De vormen van «αλλήλων» drukken wederkerigheid uit: ‘elkaar’. Er is geen nominatiefvorm, omdat de wederkerige verwijzing niet zelf als onderwerp optreedt. Je komt deze vormen onder meer in de genitief en accusatief tegen, en verwante stammen in samenstellingen zoals «αλληλεγγύη» (‘solidariteit’).
Wanneer gebruik je «ουδείς» in plaats van «κανένας»?
«Ουδείς / ουδεμία / ουδέν» drukt in formele taal ‘niemand’ of ‘geen’ uit: «ουδεμία ευθύνη» (‘geen enkele verantwoordelijkheid’), «ουδέν σχόλιο» (‘geen commentaar’). In alledaagse taal gebruik je meestal «κανένας».
Wat betekent «καθ’ εαυτόν»?
Het is een vaste oude wederkerende uitdrukking en betekent ‘op zichzelf’: «το πρόβλημα καθ’ εαυτό» (‘het probleem op zichzelf’). Uitdrukkingen als «δι’ εαυτού» en «αφ’ εαυτού» kun je het beste als geheel leren; ze worden niet meer volgens de gewone Nieuwgriekse grammatica gevormd.