Oppineet genetiivit: της πόλεως, του καθεστώτος
Hallinnon, oikeuden ja lehdistön kreikka säilyttää vanhoja genetiivejä arkisten rinnalla. Miten ne luetaan ja milloin kirjoitetaan.
Genetiivi -εως
Feminiineillä -η on kaksi genetiiviä: της πόλης (arkinen) ja της πόλεως (oppinut). Jälkimmäinen ei ole ”oikeampi” — se on muodollisempi ja pakollinen kiinteissä ilmauksissa: Υπουργείο Εξωτερικών.
- Το κέντρο της πόλης έχει αλλάξει πολύ.Kaupungin keskusta on muuttunut paljon.
- Η απόφαση δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.Päätös julkaistiin virallisessa lehdessä.
- Κατηγορήθηκε για διατάραξη της κοινής τάξεως.Häntä syytettiin yleisen järjestyksen häiritsemisestä.
| ονομαστική | καθημερινή γενική | λόγια γενική | παγιωμένη χρήση |
|---|---|---|---|
| η πόλη | της πόλης | της πόλεως | Διευθυντής της πόλεως |
| η δύναμη | της δύναμης | της δυνάμεως | ανωτέρα βία / δυνάμεως |
| η τάξη | της τάξης | της τάξεως | διατάραξη της τάξεως |
| η κυβέρνηση | της κυβέρνησης | της κυβερνήσεως | απόφαση της κυβερνήσεως |
| η αίτηση | της αίτησης | της αιτήσεως | επί της αιτήσεως |
Neutrit -ος ja -ως
Näillä substantiiveilla ei ole arkista varamuotoa: oppinut genetiivi on ainoa muoto. το κράτος → του κράτους, το φως → του φωτός, το γεγονός → του γεγονότος.
- Ο ρόλος του κράτους στην οικονομία παραμένει καθοριστικός.Valtion rooli taloudessa on edelleen ratkaiseva.
- Η πτώση του καθεστώτος άλλαξε τη χώρα.Hallinnon kaatuminen muutti maan.
- Η ταχύτητα του φωτός είναι σταθερή.Valon nopeus on vakio.
- Η σημασία του γεγονότος φάνηκε πολύ αργότερα.Tapahtuman merkitys paljastui vasta paljon myöhemmin.
| ενικός | γενική ενικού | πληθυντικός | γενική πληθυντικού |
|---|---|---|---|
| το κράτος | του κράτους | τα κράτη | των κρατών |
| το καθεστώς | του καθεστώτος | τα καθεστώτα | των καθεστώτων |
| το φως | του φωτός | τα φώτα | των φώτων |
| το γεγονός | του γεγονότος | τα γεγονότα | των γεγονότων |
| το μέλος | του μέλους | τα μέλη | των μελών |
Rekisterin valinta
Nyrkkisääntö: puheessa της πόλης. Virallisessa kirjeessä, sopimuksessa, lehtijutussa tai esseessä της πόλεως istuu paremmin — mutta pysy johdonmukaisena saman tekstin sisällä. Kahden rekisterin sekoittaminen samassa lauseessa on tämän tason näkyvin virhe.
Sama aihe muilla tasoilla
Usein kysytyt kysymykset
Miksi joillakin substantiiveilla on kaksi genetiiviä, της πόλης ja της πόλεως?
-η-loppuisilla feminiineillä on kaksi: «της πόλης» arkikäytössä ja «της πόλεως» oppineessa käytössä. Jälkimmäinen ei ole “oikeampi” vaan muodollisempi — ja pakollinen vakiintuneissa ilmauksissa: «Υπουργείο Εξωτερικών», «Εφημερίδα της Κυβερνήσεως».
Mikä on sanojen το κράτος ja το φως genetiivi?
«Του κράτους» ja «του φωτός»: näillä -ος- ja -ως-neutreilla ei ole arkivaihtoehtoa, oppinut genetiivi on ainoa muoto. Samoin «του καθεστώτος», «του γεγονότος»: «Ο ρόλος του κράτους στην οικονομία παραμένει καθοριστικός».
Mikä on näkyvin virhe näiden genetiivien kanssa?
Kahden rekisterin sekoittaminen samassa lauseessa. Yksinkertainen sääntö: puheessa «της πόλης»; virallisessa kirjeessä, sopimuksessa, artikkelissa tai aineessa «της πόλεως» — mutta johdonmukaisesti koko tekstissä.