Genitiv
Padež pripadanja: το σπίτι του Νίκου. Oblici jednine za sva tri roda i svakodnevna upotreba.
Oblici jednine
Kod mnogih imenica muškog roda -ος prelazi u -ου, a -ας/-ης u -α/-η: ο φίλος — του φίλου, ο άντρας — του άντρα, ο μαθητής — του μαθητή. Mnoge imenice ženskog roda na -α/-η dobijaju -ς: η μητέρα — της μητέρας, η πόλη — της πόλης. Kod srednjeg roda često su oblici -ο → -ου, -ι → -ιού i -μα → -ματος: του βιβλίου, του παιδιού, του ονόματος. To su osnovni obrasci, ne pravilo za svaku imenicu; uči genitiv sa članom.
- Το ποδήλατο του μαθητή είναι καινούργιο.Učenikov bicikl je nov.
- Η τσάντα της μητέρας είναι βαριά.Majčina torba je teška.
- Τα παιχνίδια του παιδιού είναι παντού.Detetove igračke su svuda.
| ονομαστική | γενική |
|---|---|
| ο φίλος | του φίλου |
| ο μαθητής | του μαθητή |
| η μητέρα | της μητέρας |
| η πόλη | της πόλης |
| το βιβλίο | του βιβλίου |
| το παιδί | του παιδιού |
| το όνομα | του ονόματος |
Čemu služi genitiv?
Genitiv često označava pripadnost ili odnos: το βιβλίο της Μαρίας (Marijina knjiga), η πόρτα του σπιτιού (vrata kuće), η αρχή του μήνα (početak meseca). Kratki oblici μου, σου, του, της, μας, σας, τους mogu biti i indirektni objekat, odnosno primalac radnje: Της έδωσα το κλειδί (dao/dala sam joj ključ).
- Το αυτοκίνητο του πατέρα μου είναι παλιό.Auto mog oca je star.
- Της έδωσα το κλειδί.Dao/dala sam joj ključ.
Red reči
U neutralnom redosledu genitiv sledi reč koju određuje: το τηλέφωνο της Μαρίας. Red της Μαρίας το τηλέφωνο takođe je moguć, naročito u govoru kada se Marija naglašava. U nizu pripadnosti kratki prisvojni oblik sledi osobu na koju se odnosi: το τηλέφωνο της μητέρας μου (telefon moje majke).
- Αυτό είναι το τηλέφωνο της Μαρίας.Ovo je Marijin telefon.
- Της Μαρίας το τηλέφωνο δεν απαντάει.Marijin telefon se ne javlja.
- Το τηλέφωνο της μητέρας μου είναι κλειστό.Telefon moje majke je isključen.
Tvoj red
Izaberi pravilan oblik.
Česta pitanja
Kako se gradi genitiv jednine u grčkom jeziku?
Česti obrasci su: muški rod -ος → -ου («του φίλου»), -ας/-ης → -α/-η («του άντρα», «του μαθητή»); ženski često dobija -ς («της μητέρας», «της πόλης»); srednji -ο → -ου («του βιβλίου»), -ι → -ιού («του παιδιού»), -μα → -ματος («του ονόματος»). Uči genitiv zajedno sa članom; postoje izuzeci.
Čemu služi genitiv u savremenom grčkom?
Za izražavanje pripadnosti i odnosa: «η πόρτα του σπιτιού» (vrata kuće), «Το αυτοκίνητο του πατέρα μου είναι παλιό» (auto mog oca je star). Nenaglašeni oblik genitiva može biti i indirektni objekat: «Της έδωσα το κλειδί» (dao/dala sam joj ključ).
Gde stoji genitiv u grčkoj rečenici?
Obično iza reči koju genitiv određuje: «το τηλέφωνο της Μαρίας» (Marijin telefon). Obrnut red «Της Μαρίας το τηλέφωνο» takođe je moguć, naročito u govoru kada naglašavamo Mariju. U nizu pripadnosti kratki prisvojni oblik stoji iza osobe na koju se odnosi: «το τηλέφωνο της μητέρας μου» (telefon moje majke).