Il registro: una grammatica del contesto
Lo stesso senso si dice in tre modi: colloquiale, neutro, formale. Scegliere la colonna giusta è la competenza che definisce il Γ1.
Tre colonne per ogni messaggio
Il registro attraversa lessico, grammatica e perfino fonetica (θα σου πω / θα σας έλεγα).
- Θα σου πω αύριο τι γίνεται με τα λεφτά.Domani ti dico com’è la storia dei soldi.
- Θα σε ενημερώσω αύριο για τα χρήματα.Domani ti informo riguardo al denaro.
- Θα σας ενημερώσω αύριο σχετικά με το χρηματικό ποσό.La informerò domani in merito all’importo.
| οικείο | ουδέτερο | επίσημο |
|---|---|---|
| τα λεφτά | τα χρήματα | το χρηματικό ποσό |
| η δουλειά | η εργασία | η απασχόληση |
| παίρνω τηλέφωνο | τηλεφωνώ | επικοινωνώ τηλεφωνικώς |
| φεύγω | αναχωρώ | αποχωρώ |
| θέλω να… | θα ήθελα να… | θα επιθυμούσα να… |
La grammatica del formale
Lo stile sale con: il passivo (θα εξεταστεί το αίτημα anziché θα το κοιτάξουμε), il genitivo (η λύση του προβλήματος), i participi (οι αιτούντες), le preposizioni dotte (βάσει, μέσω). Scende con: diminutivi (καφεδάκι), interiezioni, ripetizioni chiacchierone.
- Θα το κοιτάξουμε το αίτημά σου.Daremo un’occhiata alla tua richiesta.
- Το αίτημα θα εξεταστεί από την αρμόδια υπηρεσία.La richiesta sarà esaminata dal servizio competente.
- Οι αιτούντες ενημερώνονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.I richiedenti sono informati tramite posta elettronica.
- Πάμε για ένα καφεδάκι;Andiamo a prenderci un caffettino?
Il reato di stile: mescolare
Αξιότιμε κύριε, τα λεφτά που μου χρωστάτε… — l’apertura solenne e la parola colloquiale stridono. Prima di scrivere scegliete la colonna; rileggendo, cacciate l’intruso. Un testo Γ1 riuscito è omogeneo più che brillante.
- Αξιότιμε κύριε, τα λεφτά που μου χρωστάτε…Egregio signore, la grana che mi deve… (registri in conflitto)
- Αξιότιμε κύριε, το οφειλόμενο ποσό παραμένει ανεξόφλητο.Egregio signore, l’importo dovuto resta insoluto.
- Γιάννη, πότε θα μου δώσεις τα λεφτά που μου χρωστάς;Yannis, quando mi ridai i soldi che mi devi?
Tocca a voi
Scegliete la forma corretta.
Domande frequenti
Che cos’è il registro in greco, concretamente?
Lo stesso messaggio si dice su tre colonne — familiare, neutro, formale — e la differenza attraversa lessico, grammatica e perfino tono: «Θα σου πω αύριο τι γίνεται με τα λεφτά», «Θα σε ενημερώσω αύριο για τα χρήματα», «Θα σας ενημερώσω αύριο σχετικά με το χρηματικό ποσό».
Quali mezzi grammaticali alzano il livello di formalità?
Il passivo («Το αίτημα θα εξεταστεί από την αρμόδια υπηρεσία» invece di «Θα το κοιτάξουμε»), il genitivo («η λύση του προβλήματος»), i participi («οι αιτούντες») e le preposizioni dotte («βάσει», «μέσω»). Al contrario, i diminutivi («καφεδάκι») lo abbassano.
Qual è l’errore di stile più grave al livello Γ1?
Mescolare le colonne. «Αξιότιμε κύριε, τα λεφτά που μου χρωστάτε…» accosta un’apertura solenne a una parola familiare; si scrive «το οφειλόμενο ποσό». Scegli la colonna prima di scrivere e dai la caccia all’intruso in revisione: un testo Γ1 riuscito è omogeneo più che brillante.