Σχήματα λόγου
Μεταφορά, μετωνυμία, υπερβολή, λιτότητα: οι μηχανισμοί που κάνουν τις λέξεις να λένε περισσότερα — απαραίτητοι για Τύπο και λογοτεχνία.
Μεταφορά και παρομοίωση
Η παρομοίωση κρατά το σαν: Κοιμάται σαν πουλάκι. Η μεταφορά το παραλείπει: Είναι θησαυρός αυτό το παιδί. Η καθημερινή γλώσσα είναι γεμάτη νεκρές μεταφορές: πόδι του τραπεζιού, ρίζα του κακού.
- Κοιμάται σαν πουλάκι.Παρομοίωση: η σύγκριση δηλώνεται ρητά με το «σαν».
- Είναι θησαυρός αυτό το παιδί.Μεταφορά: η σύγκριση γίνεται ταύτιση, χωρίς «σαν».
- το πόδι του τραπεζιούΝεκρή μεταφορά: η εικόνα έχει σβήσει, η λέξη έμεινε.
Μετωνυμία και υπερβολή
Μετωνυμία — το δοχείο για το περιεχόμενο: Ήπια ένα ποτήρι. Διάβασα όλον τον Καζαντζάκη. Η Αθήνα αποφάσισε. Υπερβολή: Πεθαίνω της πείνας. Στο είπα χίλιες φορές.
- Ήπια ένα ποτήρι.Μετωνυμία: το δοχείο («ποτήρι») για το περιεχόμενό του.
- Διάβασα όλον τον Καζαντζάκη.Μετωνυμία: ο δημιουργός για το έργο του.
- Πεθαίνω της πείνας.Υπερβολή: καθιερωμένη μεγέθυνση, όχι κυριολεξία.
- Στο είπα χίλιες φορές!Υπερβολή: ο αριθμός δεν μετρά, εντείνει.
Λιτότητα, ειρωνεία, προσωποποίηση
Λιτότητα: Όχι κι άσχημα. Δεν είναι και λίγο. Ειρωνεία: Ωραία τα κατάφερες! Προσωποποίηση: Η πόλη ξυπνάει, τα κύματα χορεύουν. Και τα τρία ζουν από τον επιτονισμό όσο και από τις λέξεις.
- Όχι κι άσχημα!Λιτότητα: με άρνηση του αντιθέτου λέμε «πολύ καλά».
- Ωραία τα κατάφερες!Ειρωνεία: λέμε το αντίθετο από αυτό που εννοούμε.
- Η πόλη ξυπνάει.Προσωποποίηση: το άψυχο αποκτά ανθρώπινη ενέργεια.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.