De tegenwoordige tijd
De uitgangen van de tegenwoordige tijd, het nuttigste werkwoord in het Grieks en waarom είμαι geen regel volgt.
Wat de tegenwoordige tijd uitdrukt
Eén werkwoordstijd, drie toepassingen: wat nu gebeurt, wat geregeld gebeurt en wat in het algemeen waar is. Het Grieks gebruikt dezelfde vorm voor ‘ik schrijf’ en ‘ik ben aan het schrijven’.
- Γράφω ένα μήνυμα.Ik schrijf nu een bericht.
- Γράφω κάθε μέρα.Ik schrijf elke dag.
De uitgangen
De meeste werkwoorden volgen dit patroon. De stam blijft gelijk; alleen de uitgang verandert. Met deze zes uitgangen vervoeg je honderden werkwoorden.
- Γράφω ένα γράμμα.Ik schrijf een brief.
- Τι γράφεις;Wat schrijf je?
- Γράφουμε στα ελληνικά.We schrijven in het Grieks.
| πρόσωπο | γράφω | κατάληξη |
|---|---|---|
| εγώ | γράφω | -ω |
| εσύ | γράφεις | -εις |
| αυτός/ή/ό | γράφει | -ει |
| εμείς | γράφουμε | -ουμε |
| εσείς | γράφετε | -ετε |
| αυτοί/ές/ά | γράφουν | -ουν |
«γράφεις» of «γράφει»? Dezelfde klank, andere persoon
De uitgangen «-εις» en «-ει» klinken hetzelfde, maar je schrijft ze anders. «-εις» hoort bij «εσύ»: «εσύ γράφεις» (jij schrijft). «-ει» hoort bij ‘hij/zij/het’: «η Μαρία γράφει» (Maria schrijft). Vraag je af wie de handeling uitvoert om de juiste spelling te kiezen.
- Εσύ γράφεις πολύ ωραία.Jij schrijft heel mooi.
- Η Μαρία γράφει ένα μήνυμα.Maria schrijft een bericht.
- Οι φίλοι γράφουν στον πίνακα.De vrienden schrijven op het bord.
| υποκείμενο | σωστός τύπος | παράδειγμα |
|---|---|---|
| εσύ | -εις | Εσύ γράφεις. |
| αυτός / αυτή / αυτό | -ει | Αυτή γράφει. |
| οι φίλοι | -ουν | Οι φίλοι γράφουν. |
είμαι en έχω
Deze twee werkwoorden gebruik je heel vaak. «Έχω» wordt regelmatig vervoegd; «είμαι» is juist onregelmatig en moet je uit je hoofd leren. Van de andere werkwoorden in dit overzicht kun je de vormen volgens het patroon afleiden, maar niet die van «είμαι».
- Είμαι από την Ελβετία.Ik kom uit Zwitserland.
- Έχω δύο αδέλφια.Ik heb twee broers of zussen.
| πρόσωπο | είμαι | έχω |
|---|---|---|
| εγώ | είμαι | έχω |
| εσύ | είσαι | έχεις |
| αυτός/ή/ό | είναι | έχει |
| εμείς | είμαστε | έχουμε |
| εσείς | είστε | έχετε |
| αυτοί/ές/ά | είναι | έχουν |
Het onderwerp blijft vaak onvermeld
De uitgang laat al zien wie spreekt. Daarom voeg je «εγώ», «εσύ» enzovoort vooral toe voor nadruk of contrast. «Εγώ γράφω» zonder bijzondere reden klinkt benadrukt, alsof je zegt: ‘Ík ben degene die schrijft’.
- Μιλάω ελληνικά.Ik spreek Grieks (neutraal).
- Εγώ μιλάω ελληνικά.Ík spreek Grieks (met nadruk).
Veelgestelde vragen
Maakt het Grieks onderscheid tussen ‘ik schrijf’ en ‘ik ben aan het schrijven’?
Nee. Eén tegenwoordige tijd drukt uit wat nu gebeurt, wat geregeld gebeurt en wat in het algemeen waar is. «Γράφω ένα μήνυμα» (ik schrijf nu een bericht) en «Γράφω κάθε μέρα» (ik schrijf elke dag) gebruiken dezelfde werkwoordsvorm.
Welke uitgangen hebben Griekse werkwoorden in de tegenwoordige tijd?
«-ω, -εις, -ει, -ουμε, -ετε, -ουν», zoals in «γράφω, γράφεις, γράφει, γράφουμε, γράφετε, γράφουν». De stam blijft gelijk; alleen de uitgang verandert. Deze zes uitgangen gebruik je bij honderden werkwoorden.
Waarom laten Griekse sprekers «εγώ» en «εσύ» vaak weg?
Omdat de werkwoordsuitgang al aangeeft wie het onderwerp is: «μιλάω» betekent op zichzelf ‘ik spreek’. Een voornaamwoord voeg je vooral toe om iets te benadrukken of een tegenstelling te maken — «Εγώ μιλάω ελληνικά» klinkt dan als ‘Ík spreek Grieks’.