Αφήγηση και χρόνοι: ιστορικός ενεστώτας, παρατατικός, αόριστος
Στην αφήγηση επιλέγουμε τον χρόνο ανάλογα με την οπτική: ο ιστορικός ενεστώτας ζωντανεύει το παρελθόν, ο παρατατικός παρουσιάζει διάρκεια ή φόντο και ο αόριστος συχνά παρουσιάζει ολοκληρωμένα γεγονότα.
Ο ιστορικός ενεστώτας
Τα ελληνικά μπορούν να περάσουν στον ενεστώτα μέσα σε αφήγηση παρελθόντος για να φέρουν τον ακροατή ή τον αναγνώστη πιο κοντά στη σκηνή: «Περπατούσα στον δρόμο και ξαφνικά βλέπω τον Νίκο». Δεν είναι λάθος ακολουθίας χρόνων αλλά υφολογική επιλογή, συχνή στον προφορικό λόγο, στη δημοσιογραφία και στην αφήγηση.
- Το 1453 πέφτει η Κωνσταντινούπολη.Το 1453 πέφτει η Κωνσταντινούπολη.
- Περπατούσα στον δρόμο και ξαφνικά βλέπω τον Νίκο.Περπατούσα στον δρόμο και ξαφνικά βλέπω τον Νίκο.
- Ο υπουργός φτάνει στην Αθήνα και ανακοινώνει τα μέτρα.Ο υπουργός φτάνει στην Αθήνα και ανακοινώνει τα μέτρα.
Φόντο και πρώτο πλάνο
Στην αφήγηση ο παρατατικός συχνά στήνει το σκηνικό, τη διάρκεια ή μια επαναλαμβανόμενη κατάσταση, ενώ ο αόριστος συχνά παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο γεγονός και προωθεί τη δράση. Η εναλλαγή τους δεν είναι αυτόματα λάθος· αλλάζει την οπτική και το τι φαίνεται ως κύριο γεγονός.