Werkwoordstijden in verhalen: het historisch presens
Op B2 leerde je de tijden op elkaar afstemmen. Op C1 kies je ze bewust: tegenwoordige tijd om het verleden levendig te maken, onvoltooid verleden tijd als achtergrond, aoristus voor de gebeurtenis.
Het historisch presens
Het Grieks kan midden in een verhaal over het verleden op de tegenwoordige tijd overschakelen om de luisteraar of lezer dichter bij de gebeurtenis te brengen: «Περπατούσα στον δρόμο και ξαφνικά βλέπω τον Νίκο» (ik liep over straat en ineens zie ik Nikos). Dat is een stijlkeuze, geen fout; je hoort het vaak in gesprekken en journalistieke verhalen.
- Το 1453 πέφτει η Κωνσταντινούπολη.In 1453 valt Constantinopel.
- Περπατούσα στον δρόμο και ξαφνικά βλέπω τον Νίκο.Ik liep over straat en ineens zie ik Nikos.
- Ο υπουργός φτάνει στην Αθήνα και ανακοινώνει τα μέτρα.De minister komt aan in Athene en kondigt de maatregelen aan.
Achtergrond en voorgrond
In verhalen schetst de onvoltooid verleden tijd vaak het decor, de duur of een terugkerende toestand. De aoristus presenteert vaak een afgeronde gebeurtenis en laat het verhaal voortgaan. De afwisseling is niet automatisch fout: ze verandert het perspectief en wat als hoofdgebeurtenis naar voren komt.
Hetzelfde onderwerp op andere niveaus
Veelgestelde vragen
Waarom schakelt een verhaal over het verleden ineens over op de tegenwoordige tijd?
Dat is het historisch presens: een stijlmiddel dat de gebeurtenis dichterbij brengt. In «Το 1453 πέφτει η Κωνσταντινούπολη» (in 1453 valt Constantinopel) verwijst de tegenwoordige tijd naar een gebeurtenis in het verleden. Het is geen fout in de tijdsvolgorde.
Onvoltooid verleden tijd of aoristus in een Grieks verhaal?
De onvoltooid verleden tijd schetst vaak het decor of een voortdurende situatie; de aoristus brengt de handeling vooruit: «Περπατούσα στον δρόμο και ξαφνικά είδα τον Νίκο» (ik liep over straat en zag plotseling Nikos). Een andere keuze verandert vaak het perspectief en wat als hoofdgebeurtenis naar voren komt.
Mag je het historisch presens in geschreven Grieks gebruiken?
Ja. Het komt vaak voor in journalistiek en historische verhalen: «Ο υπουργός φτάνει στην Αθήνα και ανακοινώνει τα μέτρα» (de minister komt aan in Athene en kondigt de maatregelen aan). Wissel binnen dezelfde alinea niet zonder reden tussen heden en verleden.