Sözcük dizilişi
Yunanca varsayılan olarak SVO’dur ama serbestçe oynar: değişen, vurgudur. Tek katı kurallar zayıf zamirlerle ilgilidir.
Varsayılan SVO, durumlar sayesinde özgür
Ο Νίκος αγαπάει τη Μαρία yansız sıralamadır. Durumlar kimin ne yaptığını gösterdiği için Τη Μαρία αγαπάει ο Νίκος da nettir — sıra artık eyleyeni değil, neyin önemli olduğunu söyler.
- Ο Νίκος αγαπάει τη Μαρία.Nikos, Maria’yı seviyor.
- Τη Μαρία αγαπάει ο Νίκος.Nikos’un sevdiği kişi Maria.
- Τον Νίκο αγαπάει η Μαρία.Maria’nın sevdiği kişi Nikos.
Katı kural: zayıf zamirler
μου, σου, τον, την, το… çekimli fiilin hemen ÖNÜNE gelir: Μου το έδωσε. Sonrasına geçtikleri iki istisna: emir kipi (Δώσε μου το!) ve ulaç (βλέποντάς την).
- Σου το είπα χθες.Sana dün söyledim.
- Πες μου την αλήθεια!Bana gerçeği söyle!
Yeni bilgi sona gelir
Yunanca yeni bilgiyi sona iter, konuşulmakta olanı başa alır. Ήρθε ο Νίκος «kim geldi?» sorusunu, Ο Νίκος ήρθε «peki Nikos?» sorusunu yanıtlar. Aynı sözcükler, iki farklı soru.
- Ήρθε ο Νίκος.Gelen Nikos oldu.
- Ο Νίκος ήρθε.Nikos geldi.
- Ο Νίκος ήρθε χθες.Nikos dün geldi.
Sıfat ve tamlayan: nereye konur
Sıfat önce gelir: το κόκκινο φόρεμα. Artikeli yinelemek (το φόρεμα το κόκκινο) karşıtlık vurgusu katar — «KIRMIZI elbise, mavi değil». Tamlayan genelde izler (το σπίτι του φίλου μου); zayıf iyelikler ada yapışır: ο πατέρας μου.
- το κόκκινο φόρεμαkırmızı elbise
- το φόρεμα το κόκκινοkırmızı olan elbise, mavi olan değil
- το σπίτι του φίλου μουarkadaşımın evi
- ο πατέρας μουbabam
Sıra sizde
En doğal sıralamayı seçin.
Sık sorulan sorular
Yunancada sözcük sırası serbest mi?
Büyük ölçüde, durum ekleri sayesinde. Yansız sıra özne-yüklem-nesnedir: «Ο Νίκος αγαπάει τη Μαρία». Durumlar kimin ne yaptığını gösterdiği için «Τη Μαρία αγαπάει ο Νίκος» yine de belirsiz değildir: sıra artık kimin eylediğini değil, neyin önemli olduğunu söyler.
Yunancada kısa zamirler zorunlu olarak nereye gelir?
Bu, sözcük sırasının tek katı kuralıdır: «μου», «σου», «τον», «την», «το»… çekimli fiilden hemen ÖNCE gelir — «Σου το είπα χθες». Ardından geldikleri iki istisna: emir kipi («Πες μου την αλήθεια!») ve -οντας ulacı («βλέποντάς την»).
«Ήρθε ο Νίκος» ile «Ο Νίκος ήρθε» arasındaki fark nedir?
Yunanca yeni bilgiyi sona iter. «Ήρθε ο Νίκος» kim geldi? sorusunu yanıtlar; «Ο Νίκος ήρθε» ise Nikos ne yaptı? sorusunu. Aynı sözcükler, iki ayrı soru — ve bunu yalnızca tonlama değil, konum söyler.