Aorist: geçmiş zaman
Anlatı zamanı: geçmişte bitmiş bir eylem. Χθες έγραψα ένα γράμμα — dün bir mektup yazdım.
Ne zaman kullanılır
Bütün olarak bitmiş geçmiş eylem için: dün, geçen yıl, bir kez. Alışkanlık veya arka plan («her gün, …iken») için παρατατικός kullanılır.
- Χθες αγόρασα ψωμί.Dün ekmek aldım.
- Πέρσι έζησα τρεις μήνες στην Κρήτη.Geçen yıl üç ay Girit’te yaşadım.
- Διάβαζα όταν τηλεφώνησες.Sen aradığında kitap okuyordum.
Kuruluş: -σα ve vurgu
Gövde + σ + ekler -α, -ες, -ε, -αμε, -ατε, -αν. Vurgu sondan üçüncü heceye çıkar; hece yetmezse έ- artırması eklenir (γράφω → έγραψα, ama γράψαμε artırmasız).
- Έγραψα ένα γράμμα.Bir mektup yazdım.
- Γράψαμε μαζί την άσκηση.Alıştırmayı birlikte yazdık.
- Οι φίλοι μου έγραψαν χθες.Arkadaşlarım dün yazdı.
| πρόσωπο | γράφω → αόριστος |
|---|---|
| εγώ | έγραψα |
| εσύ | έγραψες |
| αυτός/αυτή | έγραψε |
| εμείς | γράψαμε |
| εσείς | γράψατε |
| αυτοί | έγραψαν |
Ses değişimleri
σ’dan önce gövdenin son ünsüzü kaynaşır: π/β/φ + σ → ψ, κ/γ/χ + σ → ξ; ζ/θ ise σ olur. Alfabedeki ψ = πσ, ξ = κσ mantığıyla aynı.
- γράφω → έγραψαyazmak → yazdım (φ + σ → ψ)
- ανοίγω → άνοιξαaçmak → açtım (γ + σ → ξ)
- αγοράζω → αγόρασαsatın almak → satın aldım (ζ + σ → σ)
| ενεστώτας | αόριστος | αλλαγή |
|---|---|---|
| γράφω | έγραψα | φ + σ → ψ |
| ανοίγω | άνοιξα | γ + σ → ξ |
| διαβάζω | διάβασα | ζ → σ |
| αγοράζω | αγόρασα | ζ → σ |
| προσέχω | πρόσεξα | χ + σ → ξ |
Kaçınılmaz düzensizler
En sık kullanılan fiiller gövdeyi tamamen değiştirir. Ezberlenmeleri gerekir — ama ekleri yukarıdaki tablodakiyle aynıdır.
- πηγαίνω — πήγαgitmek — gittim
- βλέπω — είδαgörmek — gördüm
- τρώω — έφαγαyemek — yedim
| ενεστώτας | αόριστος |
|---|---|
| πηγαίνω | πήγα |
| λέω | είπα |
| τρώω | έφαγα |
| βλέπω | είδα |
| πίνω | ήπια |
| δίνω | έδωσα |
| παίρνω | πήρα |
| έρχομαι | ήρθα |
Sıra sizde
Uygun aorist biçimini seçin.