Mowa zależna
Relacjonuj stwierdzenia, pytania i polecenia za pomocą ότι / πως / αν / να — i poznaj powód, dla którego greka zachowuje pierwotny czas.
Zdania oznajmujące: «ότι» / «πως»
Wypowiedzi oznajmujące w mowie zależnej wprowadza «ότι» lub «πως»; oba są możliwe, choć «πως» brzmi nieco bardziej potocznie. Styl zależy też od czasownika wprowadzającego: «είπε» (powiedział), «δήλωσε» (oświadczył), «ισχυρίστηκε» (twierdził), «παραδέχτηκε» (przyznał).
- Ο υπουργός ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε τίποτα.Minister twierdził, że nic nie wiedział.
- Μου είπε πως έρχεται αύριο.Powiedział mi, że przyjdzie jutro.
Bez obowiązkowego przesunięcia czasu
W przeciwieństwie do angielskiej lub francuskiej mowy zależnej grecki zwykle zachowuje czas z wypowiedzi pierwotnej: «Είμαι κουρασμένος» → «Είπε ότι είναι κουρασμένος» („Powiedział, że jest zmęczony”). Zaimki, osoby gramatyczne oraz określenia czasu i miejsca zmieniają się, gdy zmienia się punkt widzenia: «εδώ σήμερα» („tu dzisiaj”) może stać się «εκεί εκείνη τη μέρα» („tam tego dnia”).
- Είπε ότι μένει χρόνια στη Λωζάνη.Powiedział, że od lat mieszka w Lozannie (w greckim pozostaje czas teraźniejszy).
- Μας διαβεβαίωσε ότι θα τελειώσει εγκαίρως.Zapewnił nas, że skończy na czas (w greckim pozostaje czas przyszły).
Pytania zależne: «αν», «πού», «πότε»
Pytania rozstrzygnięcia wprowadza się przez «αν». W pytaniach z wyrazem pytającym pozostaje on, wraz z akcentem: «πού» (gdzie), «πότε» (kiedy), «γιατί» (dlaczego). W typowej konstrukcji zależnej nie trzeba automatycznie zmieniać czasu ani szyku wyrazów; należy jednak dostosować słowa zależne od punktu widzenia.
- Με ρώτησε αν θα έρθω στη γιορτή.Zapytał mnie, czy przyjdę na przyjęcie.
- Ρώτησε πού μένουμε και πότε γυρίζουμε.Zapytał, gdzie mieszkamy i kiedy wracamy.
Rozkazy w mowie zależnej: «να»
Rozkaz lub prośbę przekazuje się za pomocą «να» i trybu łączącego: «Περίμενε!» („Poczekaj!”) → «Μου είπε να περιμένω» („Powiedział, żebym poczekał”). W przeczeniu używa się «να μην».
- Η γιατρός μού είπε να μην πίνω καφέ το βράδυ.Lekarka powiedziała mi, żebym wieczorem nie pił kawy.
- Μου είπε να περιμένω.Powiedział mi, żebym poczekał.
- Μας παρακάλεσε να μιλήσουμε πιο σιγά.Poprosił nas, żebyśmy mówili ciszej.
| ευθύς λόγος | πλάγιος λόγος |
|---|---|
| «Είμαι κουρασμένος.» | Είπε ότι είναι κουρασμένος. |
| «Θα έρθεις;» | Με ρώτησε αν θα έρθω. |
| «Πού μένεις;» | Με ρώτησε πού μένω. |
| «Περίμενε!» | Μου είπε να περιμένω. |
Ten sam temat na innych poziomach
Najczęstsze pytania
Czy w greckiej mowie zależnej czas przesuwa się jak w angielskim?
Nie automatycznie. W greckim nie ma obowiązkowego cofania czasu: «Είμαι κουρασμένος» („Jestem zmęczony”) może przejść w «Είπε ότι είναι κουρασμένος» („Powiedział, że jest zmęczony”). Zaimki, osoby gramatyczne oraz określenia czasu i miejsca dostosowuje się jednak do zmiany perspektywy.
Jak przekazać pytanie w greckiej mowie zależnej?
Pytania rozstrzygnięcia wprowadza się przez «αν»: «Με ρώτησε αν θα έρθω» („Zapytał, czy przyjdę”). W pytaniach szczegółowych pozostaje akcentowany wyraz pytający: «Ρώτησε πού μένουμε και πότε γυρίζουμε» („Zapytał, gdzie mieszkamy i kiedy wracamy”).
Jak przekazać rozkaz lub prośbę w mowie zależnej?
Za pomocą «να» i trybu łączącego: «Περίμενε!» („Poczekaj!”) → «Μου είπε να περιμένω» („Powiedział, żebym poczekał”). W przeczeniu używa się «να μην»: «Μου είπε να μην πίνω καφέ το βράδυ» („Powiedział, żebym wieczorem nie pił kawy”).