L’aspetto: θα γράφω o θα γράψω?
La scelta più greca della grammatica greca: ogni verbo ha due temi, e dopo θα o να bisogna scegliere — durata o azione puntuale.
Due temi, due sguardi
Il tema del presente (γράφ-) vede l’azione in corso o ripetuta; il tema d’aoristo (γράψ-) la vede come un tutto. Questo contrasto — imperfettivo / perfettivo — attraversa futuro, congiuntivo e imperativo. Lo conoscete già dalla coppia παρατατικός / αόριστος.
- Κάθε βράδυ έγραφα στο ημερολόγιό μου.Ogni sera scrivevo sul mio diario.
- Χθες έγραψα τρία γράμματα.Ieri ho scritto tre lettere.
- Θέλω να μείνω εδώ έναν μήνα.Voglio restare qui un mese.
Dopo θα
θα γράψω = scriverò (una volta, azione conclusa): Αύριο θα γράψω το email. θα γράφω = scriverò (regolarmente, in continuo): Κάθε μέρα θα σου γράφω. La scelta cambia il senso, non la traduzione del verbo.
- Αύριο θα γράψω το μήνυμα.Domani scriverò il messaggio.
- Κάθε μέρα θα σου γράφω.Ti scriverò ogni giorno.
- Θα διαβάσω το βιβλίο μέσα σε μια βδομάδα.Leggerò il libro in una settimana.
| συνοπτικό (γράψ-) | μη συνοπτικό (γράφ-) |
|---|---|
| θα γράψω αύριο | θα γράφω κάθε μέρα |
| να γράψεις το όνομά σου | να γράφεις πιο συχνά |
| Γράψε το εδώ! | Γράφε μου συχνά! |
Dopo να e all’imperativo
Stessa logica: Θέλω να γράψω ένα βιβλίο (un progetto preciso) / Μου αρέσει να γράφω (in generale). Imperativo: Γράψε την απάντηση! (fallo ora) / Γράφε μου! (scrivimi spesso). L’aspetto permea tutto il verbo greco.
- Θέλω να γράψω ένα βιβλίο.Voglio scrivere un libro.
- Μου αρέσει να γράφω.Mi piace scrivere.
- Γράψε την απάντηση εδώ!Scrivi qui la risposta!
- Γράφε μου συχνά!Scrivimi spesso!
La tavola completa degli otto tempi
Due assi bastano a ordinare TUTTO il sistema verbale greco: la fascia temporale (passato / presente / futuro) e il ποιόν ενέργειας (continuato-ripetuto, puntuale, compiuto). Ogni casella dà un tempo, attivo e passivo.
- Έγραφα όταν χτύπησε το τηλέφωνο.Stavo scrivendo quando ha squillato il telefono.
- Έγραψα το γράμμα και το έστειλα.Ho scritto la lettera e l’ho spedita.
- Μέχρι τη Δευτέρα θα έχω γράψει την έκθεση.Entro lunedì avrò scritto la relazione.
| χρόνος | χρονική βαθμίδα | ποιόν ενέργειας | παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| ενεστώτας | παρόν | εξακολουθητικό | γράφω / γράφομαι |
| παρατατικός | παρελθόν | εξακολουθητικό | έγραφα / γραφόμουν |
| εξακολουθητικός μέλλοντας | μέλλον | εξακολουθητικό | θα γράφω / θα γράφομαι |
| αόριστος | παρελθόν | συνοπτικό | έγραψα / γράφτηκα |
| συνοπτικός μέλλοντας | μέλλον | συνοπτικό | θα γράψω / θα γραφτώ |
| παρακείμενος | παρόν | συντελεσμένο | έχω γράψει / έχω γραφτεί |
| υπερσυντέλικος | παρελθόν | συντελεσμένο | είχα γράψει / είχα γραφτεί |
| συντελεσμένος μέλλοντας | μέλλον | συντελεσμένο | θα έχω γράψει / θα έχω γραφτεί |
Tocca a voi
Scegliete la forma corretta.
Domande frequenti
Che cos’è l’aspetto («ποιόν ενέργειας») in greco?
È la scelta fra i due temi che ogni verbo possiede: il tema del presente (γράφ-) vede l’azione come continua o ripetuta, quello dell’aoristo (γράψ-) come un tutto: «Κάθε βράδυ έγραφα» contro «Χθες έγραψα τρία γράμματα».
Si dice «θέλω να γράψω» o «θέλω να γράφω»?
Esistono entrambi e dicono cose diverse: «Θέλω να γράψω ένα βιβλίο» (un progetto preciso) e «Μου αρέσει να γράφω» (scrivere in generale). Dopo «να», il tema scelto cambia il significato.
L’aspetto cambia anche l’imperativo greco?
Sì, e in modo molto netto: «Γράψε την απάντηση!» chiede di farlo una volta, adesso; «Γράφε μου!» chiede di scrivere regolarmente. L’aspetto attraversa tutto il verbo greco.