Α1

Το ελληνικό αλφάβητο

Τα 24 γράμματα, τα ονόματά τους, η προφορά και οι συνηθισμένοι δίφθογγοι.

Τα 24 γράμματα

Το ελληνικό αλφάβητο έχει 24 γράμματα, καθένα με κεφαλαία και πεζή μορφή. Επτά είναι φωνήεντα (α, ε, η, ι, ο, υ, ω) και δεκαεπτά σύμφωνα. Η στήλη IPA δίνει τον ακριβή ήχο με το Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο.

Κεφ.	πεζό	όνομα	IPA
Α	α	άλφα	[a]
Β	β	βήτα	[v]
Γ	γ	γάμα	[ɣ] / [ʝ]
Δ	δ	δέλτα	[ð]
Ε	ε	έψιλον	[e]
Ζ	ζ	ζήτα	[z]
Η	η	ήτα	[i]
Θ	θ	θήτα	[θ]
Ι	ι	γιώτα	[i]
Κ	κ	κάπα	[k] / [c]
Λ	λ	λάμδα	[l]
Μ	μ	μι	[m]
Ν	ν	νι	[n]
Ξ	ξ	ξι	[ks]
Ο	ο	όμικρον	[o]
Π	π	πι	[p]
Ρ	ρ	ρο	[r]
Σ	σ / ς	σίγμα	[s]
Τ	τ	ταυ	[t]
Υ	υ	ύψιλον	[i]
Φ	φ	φι	[f]
Χ	χ	χι	[x] / [ç]
Ψ	ψ	ψι	[ps]
Ω	ω	ωμέγα	[o]

Πολλά γράμματα, ένας ήχος

Τα νέα ελληνικά γράφουν τον ήχο [i] με έξι τρόπους: η, ι, υ, ει, οι, υι. Επίσης το ο και το ω δίνουν και τα δύο [o]. Στην ανάγνωση δεν υπάρχει πρόβλημα· η ορθογραφία όμως θέλει μνήμη, γιατί κρατά την ιστορία της λέξης.

η μητέραη μητέρα
το παιδίτο παιδί

Δίψηφα φωνήεντα

Κάποια ζεύγη φωνηέντων δίνουν έναν μόνο ήχο. Τα αυ και ευ προφέρονται [af]/[ef] πριν από άφωνο σύμφωνο και [av]/[ev] αλλού.

δίψηφο	IPA	παράδειγμα
αι	[e]	και, παιδί
ει	[i]	είναι, εκεί
οι	[i]	οικογένεια
υι	[i]	υιοθεσία
ου	[u]	ούζο, μουσική
αυ	[af] / [av]	αύριο / αυτός
ευ	[ef] / [ev]	ευχαριστώ / Ευρώπη

Δίψηφα σύμφωνα

Τα ελληνικά δεν έχουν ξεχωριστό γράμμα για τα [b], [d], [g]: τα γράφουν με δύο γράμματα. Στην αρχή της λέξης ο ήχος είναι καθαρός, μέσα στη λέξη συχνά προηγείται ελαφρύ έρρινο.

δίψηφο	IPA	παράδειγμα
μπ	[b] / [mb]	μπύρα, λάμπα
ντ	[d] / [nd]	ντομάτα, πάντα
γκ / γγ	[g] / [ŋg]	γκολ, αγγλικά
τσ	[ts]	τσάι, κορίτσι
τζ	[dz]	τζατζίκι

Τα τέσσερα δύσκολα: γ, δ, θ, χ

Αυτά τα τέσσερα γράμματα προκαλούν τα περισσότερα λάθη στους αρχάριους, γιατί δεν υπάρχουν σε πολλές γλώσσες. Επίσης: το β δεν είναι ποτέ «b» και το δ ποτέ «d».

γάλα [ˈɣala]το γάλα
δέκα [ˈðeka]δέκα
θέατρο [ˈθeatro]το θέατρο
χέρι [ˈçeri]το χέρι

Το τελικό σίγμα (ς)

Ένα μόνο γράμμα αλλάζει σχήμα ανάλογα με τη θέση του: το σίγμα γράφεται σ παντού, εκτός από το τέλος της λέξης όπου γίνεται ς. Ο ήχος δεν αλλάζει.

ο κόσμοςο κόσμος
Σωκράτηςο Σωκράτης

Ο τόνος και τα διαλυτικά

Κάθε λέξη με δύο ή περισσότερες συλλαβές παίρνει τόνο στο τονισμένο φωνήεν· είναι υποχρεωτικός. Τα διαλυτικά κάνουν το αντίθετο από ένα δίψηφο: χωρίζουν δύο φωνήεντα.

πότε / ποτέπότε / ποτέ
παϊδάκιατα παϊδάκια

Η ελληνική στίξη

Δύο σημεία ξαφνιάζουν όσους μαθαίνουν ελληνικά: το ; είναι το ερωτηματικό, και η άνω τελεία (·) παίζει τον ρόλο της άνω-κάτω τελείας άλλων γλωσσών.

Τι κάνεις;Τι κάνεις;

Οι πρώτες σου λέξεις

Μόλις μάθεις τον πίνακα, μπορείς ήδη να διαβάσεις εκατοντάδες λέξεις: πολλές διεθνείς λέξεις είναι ελληνικές και διαβάζονται σχεδόν το ίδιο. Δοκίμασε φωναχτά.

μουσικήη μουσική
θέατροτο θέατρο
ταξίτο ταξί
φωτογραφίαη φωτογραφία
πρόβληματο πρόβλημα