Οι προσωπικές αντωνυμίες
Δυνατοί και αδύνατοι τύποι (εμένα / με, μου), θέση των αδύνατων τύπων πριν από το ρήμα (μου το έδωσε) και μετά την προστακτική (δώσε μού το).
Δυνατοί και αδύνατοι τύποι
Κάθε αντωνυμία έχει δυνατό τύπο (εμένα) για έμφαση και μετά από προθέσεις, και αδύνατο τύπο (με, μου) που στηρίζεται στο ρήμα. Στην καθημερινή γλώσσα ο αδύνατος τύπος είναι πολύ πιο συχνός.
- Εμένα δεν με ρώτησε κανείς.έμφαση: δυνατός + αδύνατος τύπος
- Αυτό το δώρο είναι για εσένα.δυνατός τύπος μετά από πρόθεση
| πρόσωπο | δυνατός (αιτιατική) | αδύνατος (αιτιατική) | αδύνατος (γενική) |
|---|---|---|---|
| εγώ | εμένα | με | μου |
| εσύ | εσένα | σε | σου |
| αυτός | αυτόν | τον | του |
| αυτή | αυτήν | την | της |
| αυτό | αυτό | το | του |
| εμείς | εμάς | μας | μας |
| εσείς | εσάς | σας | σας |
| αυτοί/ές/ά | αυτούς/ές/ά | τους/τις/τα | τους |
Πριν από το ρήμα
Οι αδύνατοι τύποι μπαίνουν αμέσως πριν από το κλιτό ρήμα. Με δύο αντωνυμίες, η γενική προηγείται της αιτιατικής: Μου το έδωσε.
- Μου το έδωσε χθες.γενική + αιτιατική
- Σου το είπα ήδη.πριν από το ρήμα
Μετά την προστακτική
Με την προστακτική (και τη μετοχή σε -οντας) οι αδύνατοι τύποι ακολουθούν το ρήμα: Δώσε μου το βιβλίο. Με δύο αντωνυμίες ακούγονται και οι δύο σειρές: δώσε μού το ή δώσ’ το μου.
- Πάρε με τηλέφωνο απόψε.αντωνυμία μετά την προστακτική
- Δώσ’ το μου, σε παρακαλώ.αιτιατική + γενική