Μυθολογία · Επίπεδο Β1
Η Ιώ
Μια νέα γυναίκα μεταμορφώθηκε σε αγελάδα και περιπλανήθηκε ως την Αίγυπτο.
Η Ιώ, κόρη του ποτάμιου θεού Ινάχου, ήταν ιέρεια της Ήρας στο Άργος. Ο έρωτας του Δία, όμως, και η ζήλια της θεάς την έριξαν σε μια περιπέτεια που άφησε τα ίχνη της πάνω στους χάρτες.
Οι αρχαίες πηγές δεν συμφωνούν για όλες τις λεπτομέρειες. Στην αφήγηση του Οβίδιου, όταν ο Δίας πλησίασε την Ιώ, σκέπασε τη γη με σύννεφο. Μόλις εμφανίστηκε η Ήρα, τη μεταμόρφωσε σε μια πανέμορφη άσπρη αγελάδα. Η θεά, όμως, υποψιάστηκε την αλήθεια και ζήτησε το ζώο ως δώρο. Ο Δίας δεν τόλμησε να αρνηθεί.
Η θεά έδωσε την Ιώ σε έναν φοβερό φύλακα: τον Άργο τον Πανόπτη, έναν φύλακα με εκατό μάτια. Ακόμη κι όταν κοιμόταν, μερικά μάτια του έμεναν ανοιχτά, κι έτσι η Ιώ δεν μπορούσε να ξεφύγει. Ο Απολλόδωρος λέει ότι ο Άργος την έδεσε σε μια ελιά στις Μυκήνες. Στον Οβίδιο, η Ιώ συνάντησε τον πατέρα της και χάραξε με την οπλή της το όνομά της στο χώμα, ώστε να την αναγνωρίσει.
Ο Δίας δεν άντεχε να τη βλέπει να υποφέρει, γι' αυτό έστειλε τον Ερμή. Ο πανούργος θεός πλησίασε τον Άργο μεταμφιεσμένος σε βοσκό. Στον Οβίδιο, έπαιξε τον αυλό του και του διηγήθηκε την ιστορία της Σύριγγας, ώσπου έκλεισαν όλα τα μάτια του φύλακα. Τότε τον σκότωσε και ελευθέρωσε την Ιώ. Στην ίδια ρωμαϊκή αφήγηση, η Ήρα έβαλε τα μάτια του Άργου στην ουρά του παγωνιού.
Η οργή της θεάς, όμως, δεν είχε τελειώσει. Έστειλε στην Ιώ έναν οίστρο, μια μύγα που την τσιμπούσε συνέχεια και δεν την άφηνε να ησυχάσει. Τρελή από τον πόνο, η Ιώ περιπλανήθηκε από χώρα σε χώρα. Ο Προμηθέας Δεσμώτης συνδέει το ταξίδι της με το Ιόνιο πέλαγος και με τον Βόσπορο, όνομα που σημαίνει «πέρασμα της αγελάδας». Έπειτα από πολλές περιπέτειες έφτασε στην Αίγυπτο.
Εκεί, δίπλα στον Νείλο, ο Δίας τής ξανάδωσε την ανθρώπινη μορφή της. Η Ιώ γέννησε έναν γιο, τον Έπαφο. Σε ορισμένες εκδοχές η Ήρα έβαλε τους Κουρήτες να αρπάξουν το παιδί, και η Ιώ χρειάστηκε να το αναζητήσει ως τη Συρία. Από τη γενιά του Έπαφου κατάγονταν αργότερα ο Περσέας και ο Ηρακλής.
Η Ιώ δεν τιμωρείται για κάποια δική της πράξη, αλλά υποφέρει εξαιτίας του Δία και της Ήρας. Το μακρύ της ταξίδι έδωσε στους αρχαίους συγγραφείς έναν τρόπο να συνδέσουν ελληνικούς τόπους, την Ασία και την Αίγυπτο μέσα σε μια ενιαία γενεαλογική ιστορία. Για έναν σημερινό αναγνώστη, η επιβίωσή της μπορεί επίσης να γίνει εικόνα αντοχής απέναντι στην αδικία.