Ο Πρωτεσίλαος και η Λαοδάμεια

Χίλια καράβια στάθηκαν λίγα μέτρα από την ακτή. Κανένας δεν πηδούσε.

Ο Πρωτεσίλαος, βασιλιάς της Φυλάκης στη Θεσσαλία, ήταν παντρεμένος λιγότερο από έναν μήνα. Είχε αφήσει, όπως λέει ο Όμηρος, «σπίτι μισοτελειωμένο» και μια γυναίκα που τον περίμενε: τη Λαοδάμεια.

Πήδηξε πρώτος.

Σκότωσε αρκετούς Τρώες πριν πέσει από το χέρι του Έκτορα, στην πρώτη ώρα του πρώτου πολέμου.

Οι αρχαίοι διαφωνούσαν αν ήταν ηρωισμός ή αν κάποιος έπρεπε απλώς να το κάνει. Ο Οδυσσέας, λένε κάποιες εκδοχές, πήδηξε πρώτος αλλά πάνω στην ασπίδα του — ώστε τεχνικά να μην αγγίξει το χώμα. Ο Πρωτεσίλαος πήδηξε μετά, στο χώμα.

Η ιστορία που έμεινε δεν είναι όμως αυτή. Είναι της γυναίκας του.

Όταν έφτασε η είδηση στη Φυλάκη, η Λαοδάμεια δεν έκλαψε όπως περίμεναν. Ζήτησε από τους θεούς μία μόνο χάρη: τρεις ώρες. Παρακαλούσε συνέχεια, μέρα και νύχτα, μέχρι που η επιμονή της έφτασε στον Δία.

Της τις έδωσε. Ο Ερμής οδήγησε τον Πρωτεσίλαο πίσω από τον Άδη, για τρεις ώρες.

Οι πηγές δεν λένε τι είπαν οι δύο τους. Λένε μόνο τι έγινε όταν τελείωσαν οι τρεις ώρες: όταν ο Ερμής τον πήρε πίσω, η Λαοδάμεια πέθανε στα χέρια της οικίας της.

Υπάρχει και μια δεύτερη εκδοχή, πιο ανησυχητική και ίσως αρχαιότερη. Μετά τον θάνατό του, η Λαοδάμεια έφτιαξε ένα ομοίωμα του άντρα της από κερί, σε φυσικό μέγεθος, και το κρατούσε στο δωμάτιό της. Του μιλούσε. Έτρωγε μπροστά του.

Ένας υπηρέτης την είδε από τη χαραμάδα και το είπε στον πατέρα της. Εκείνος αποφάσισε ότι έπρεπε να τελειώσει, και έβαλε το ομοίωμα στη φωτιά.

Η Λαοδάμεια μπήκε πίσω του.

Στη Χερσόνησο υπήρχε ιερό του Πρωτεσίλαου, και γύρω από τον τάφο του, λέει ο Πλίνιος, μεγάλωναν φτελιές. Όταν τα κλαδιά τους έφταναν αρκετά ψηλά ώστε να φανεί από εκεί η Τροία, μαραίνονταν ξαφνικά και ξανάβγαιναν από την αρχή. Ξανά και ξανά, για αιώνες.