Μυθολογία · Επίπεδο Γ1
Ο Πρωτεσίλαος και η Λαοδάμεια
Ο πρώτος Αχαιός που πάτησε στην Τροία και η θλιβερή ιστορία της γυναίκας του.
Καθώς ο ελληνικός στόλος πλησίαζε την Τροία, οι πολεμιστές δίσταζαν να βγουν πρώτοι στη στεριά. Μεταγενέστερες πηγές εξηγούν τον φόβο τους με μια προφητεία: ο πρώτος Αχαιός που θα πατούσε το χώμα της Τροίας θα πέθαινε πρώτος.
Τα καράβια έφτασαν στην ακτή, αλλά κανένας δεν ήθελε να πηδήξει πρώτος.
Ο Πρωτεσίλαος, αρχηγός των πολεμιστών από τη Φυλάκη της Θεσσαλίας, ήταν νιόπαντρος. Όπως λέει ο Όμηρος, είχε αφήσει πίσω του ένα μισοτελειωμένο σπίτι και τη γυναίκα του, που οι μεταγενέστερες πηγές ονομάζουν Λαοδάμεια.
Πήδηξε πρώτος.
Ο Όμηρος αναφέρει μόνο ότι τον σκότωσε ένας Δάρδανος πολεμιστής. Μεταγενέστερες παραδόσεις ονομάζουν ως αντίπαλό του τον Έκτορα και λένε ότι πριν πεθάνει πρόλαβε να νικήσει αρκετούς Τρώες.
Σε μια μεταγενέστερη εκδοχή, ο Οδυσσέας πέταξε πρώτα την ασπίδα του και πήδηξε επάνω της, ώστε να μην πατήσει το χώμα. Ο Πρωτεσίλαος πήδηξε αμέσως μετά και έγινε ο πρώτος που πάτησε πραγματικά στη γη της Τροίας.
Η ιστορία που έμεινε δεν είναι όμως αυτή. Είναι της γυναίκας του.
Όταν έφτασε η είδηση στη Φυλάκη, η Λαοδάμεια βυθίστηκε στο πένθος. Σύμφωνα με μια παράδοση, ζήτησε από τους θεούς μία μόνο χάρη: να δει ξανά τον άντρα της για τρεις ώρες.
Οι θεοί δέχτηκαν την παράκλησή της και ο Ερμής οδήγησε τον Πρωτεσίλαο από τον Άδη κοντά της για αυτό το σύντομο διάστημα.
Οι πηγές δεν λένε τι είπαν οι δυο τους. Όταν όμως ο σύντομος χρόνος τελείωσε, η Λαοδάμεια δεν άντεξε τον δεύτερο αποχωρισμό και πέθανε.
Υπάρχει και μια διαφορετική εκδοχή. Μετά τον θάνατό του, η Λαοδάμεια έφτιαξε ένα κέρινο ομοίωμα του άντρα της και το κρατούσε κρυφά στο δωμάτιό της, σαν να ήταν ακόμη κοντά της.
Ένας υπηρέτης την είδε από μια χαραμάδα και το είπε στον πατέρα της. Εκείνος έκαψε το ομοίωμα, ελπίζοντας ότι έτσι θα τελείωνε το πένθος της. Η Λαοδάμεια όμως έβαλε τέλος στη ζωή της. Η αφήγηση δείχνει την καταστροφική δύναμη της απόγνωσης· δεν παρουσιάζει την πράξη της ως λύση ή ως παράδειγμα προς μίμηση.
Στη Χερσόνησο υπήρχε ιερό του Πρωτεσίλαου, και γύρω από τον τάφο του, λέει ο Πλίνιος, μεγάλωναν φτελιές. Όταν τα κλαδιά τους έφταναν αρκετά ψηλά ώστε να φανεί από εκεί η Τροία, μαραίνονταν ξαφνικά και ξανάβγαιναν από την αρχή. Ξανά και ξανά, για αιώνες.
Οι παραδόσεις ενώνουν έτσι δύο ιστορίες: τον πρώτο πολεμιστή που χάθηκε στην Τροία και τη γυναίκα που δεν μπόρεσε να διαχειριστεί το πένθος της. Σήμερα γνωρίζουμε ότι όποιος νιώθει τέτοια απόγνωση χρειάζεται άμεση στήριξη από ανθρώπους που εμπιστεύεται και από ειδικούς. Η θλίψη δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται στη μοναξιά.